Zaznacz stronę

Przed wyjazdem

Na co zwrócić szczególną uwagę

Dokumenty
Pierwszym i najważniejszym punktem jest pewnośd, że wszystkie twoje dokumenty spełniają wymagania dotyczące przekraczania granicy i dalszego zatrudnienia.

Upewnij się, że paszport wygasa nie wcześniej niż zaplanowany pobyt za granicą. W najlepszym przypadku po prostu nie dostaniesz wizy, w najgorszym przypadku – nie przekroczysz granicy. Przygotuj się więc do wyjazdu i jeśli to konieczne, zrób paszport z wyprzedzeniem.

Koniecznie zrób kopie ważnych dokumentów : paszportu, ubezpieczenia, zaproszeo, biletów itp. I trzymaj je oddzielnie od oryginałów. Możesz również zeskanowad dokumenty i zapisad, na przykład w wersji roboczej e-mail aby zawsze mied do nich dostęp.

Uwaga: Jeżeli pracowałeś już za granicą weź ze sobą wszystkie zaświadczenia potwierdzające okres wykonywania pracy i świadectwa pracy uzyskane od pracodawców.

Sprawy finansowe
Pamiętaj, aby odwiedzid swój bank przed podróżą. Upewnij się, że nie masz długów kredytowych a jeśli posiadasz, sprawdź u pracowników banku w jaki sposób możesz je spłacid. Powiedz swojemu bankowi, że wyjeżdżasz za granicę i planujesz tam korzystad z karty płatniczej. Dowiedz się, gdzie zabrad pieniądze, gdzie złożyd wniosek w nagłych wypadkach i czy limit karty jest ustawiony. Wyjaśnij czy nie ma dodatkowego limitu na karcie za granicą i jaka prowizja jest pobierana przez bank.

Musisz mied przy sobie gotówkę. Podziel całą ilośd gotówki na „porcje” i przechowuj je w różnych miejscach aby na wypadek utraty czy kradzieży nie zostad bez niczego. Przygotuj i wymieo hrywnę w złotówki, najlepiej w niższym nominale. W drodze mogą zdarzyd się sytuacje, w których będziesz musiał zapłacid gotówką, a nie zawsze punkty wymiany będą w pobliżu (na przykład płatna toaleta).

Zdrowie
Koniecznie odwiedź swojego lekarza bezpośrednio przed wyjazdem. Skonsultuj się w przypadku chorób przewlekłych. Zabierz ze sobą wymagany zapas leków, które bierzesz na stałe ale pamiętaj, że wszystkie leki powinny byd bez kartonowego opakowania, tak aby była pewnośd, że są przeznaczone do użytku własnego, w przeciwnym razie mogą wystąpid problemy na granicy. Zaplanuj wizytę u swojego dentysty, ponieważ usługi dentystyczne za granicą mogą byd bardzo drogie (jeżeli korzystasz z prywatnej opieki medycznej) lub trzeba czekad na wolny termin (w przypadku paostwowej służby zdrowia)

Z pomocą farmaceuty zrób małą apteczkę pierwszej pomocy (środki przeciwbólowe ,przeciw nudnością, bandaż, plaster samoprzylepny itp.).

Problemy techniczne
Doładuj konto telefonu komórkowego bardziej niż zwykle. Musisz mied pieniądze na połączenia alarmowe z zagranicy (do banku, krewnych itp.)!

Naładuj swój telefon, laptop / tablet. Weź powerbank, dodatkową baterię. Włóż ładowarkę do bagażu podręcznego.

Jak zapobiec możliwym problemom

Możesz być w niebezpieczeństwie, gdy:
– Masz obowiązek zorganizować dokumenty do podróży za granicę w bardzo krótkim czasie.
– Masz obowiązek zorganizować wszystkie dokumenty potrzebne do udzielenia kredytu.
– Masz propozycje przekroczenia granicy z fałszywymi dokumentami.
– Został Ci zabrany paszport lub czujesz, że może zostad zabrany.
– Zamieszkałeś w podejrzanym miejscu z podejrzanymi ludźmi.

Aby zapobiec tym i innym podobnym sytuacjom, zawsze sprawdzaj firmę, w której jesteś zatrudniony (informacje można znaleźd w Internecie), czytaj recenzje. Nie ufaj zbyt tanim taryfom. Wszystkie dokumenty powinieneś przechowywad w bezpiecznym miejscu. Przekaż paszport i inne dokumenty potrzebne do zatrudnienia, bezpośrednio w dziale kadr firmy, w której będziesz pracować.

Wymagaj podpisanej umowy między tobą a pracodawcą. Umowa musi byd napisana w zrozumiałym dla Ciebie języku, zawierającym również informacje o warunkach takich jak: pensja, czas trwania umowy, miejsce pracy. Zawsze noś ze sobą tę umowę a także zaproszenie (oświadczenie), które daje Ci prawo do legalnej pracy.
Poznaj główne zwroty w języku polskim, aby móc ubiegad się o pomoc w nagłych wypadkach (policja, pogotowie ratunkowe, straż pożarna). Jeszcze przed wyjazdem zapisz w telefonie numer Centrum Powiadamiania Ratunkowego. W całej Unii Europejskiej działa ten sam numer alarmowy 112, pod którym można zgłaszad nagłe wypadki wymagające pomocy służb ratunkowych.

Zapisz informacje kontaktowe organizacji, które mogą pomóc Ci w trudnej sytuacji za granicą (ambasada lub konsulat Ukrainy, inne organizacje wspierające migrantów, społeczności ukraioskie w każdym dużym mieście itp.).
Pamiętaj, aby zostawid swojej rodzinie telefony i adresy swojego przyszłego miejsca zamieszkania.

Wyjazd

Pomagamy Ci cały czas, gdyż zarówno przed wyjazdem, w jego trakcie i już na miejscu będziemy służyć wiedzą i pomocą. Przewodnik TRULY.work, to jedyne na rynku kompendium wiedzy, opartej na rzetelnej informacji i wieloletnim doświadczeniu w tym zakresie. Znamy odpowiedź na każde Twoje pytanie i wątpliwości, jesteśmy mistrzami w znajdowaniu optymalnych rozwiązań w odpowiedzi na problemy.

Przekraczenie granicy

Przekroczenie granicy państwowej jest możliwe wyłącznie w wyznaczonym do tego celu miejscu, tj. na przejściu granicznym. Również w ramach małego ruchu granicznego nie wolno przekraczać granicy poza przejściem granicznym.

Przy przekraczaniu granicy warto pamiętać, że wjeżdżając do Polski, przekracza się także granicę Unii Europejskiej (UE) oraz strefy Schengen. Na terytorium UE – również poza przejściem granicznym – cudzoziemiec może zostać zobowiązany do przedstawienia ważnych dokumentów uprawniających go do pobytu i do przekraczania granicy państwa.

Dokumenty, które należy mieć przy przekraczaniu granicy

Wjeżdżając do Polski, cudzoziemiec powinien posiadać:

– paszport lub inny ważny dokument podróży;
Uwaga: osoby niepełnoletnie, o ile są wpisane lub dopisane do paszportu rodzica lub opiekuna prawnego, mogą odbywać podróż pod opieką posiadacza paszportu. Wpisów w rubryce „dzieci” dokonują wyłącznie urzędnicy w urzędzie paszportowym.

– ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium jeśli są wymagane;
Uwaga: w wypadku obywateli UE oraz Norwegii, Islandii, Liechtensteinu lub Szwajcarii wymagany jest tylko ważny dokument podróży lub ważny dokument tożsamości.

– w wypadku przejazdu tranzytem przez Polskę do innego państwa – zezwolenie na wjazd do innego kraju lub zezwolenie na pobyt w innym kraju.

Na przejściach granicznych kontroli dokonują umundurowani funkcjonariusze Straży Granicznej (SG). Jeżeli kontroli dokonuje osoba bez munduru, podróżny ma prawo zażądać od takiej osoby okazania legitymacji służbowej.

Na granicy cudzoziemiec może być pytany o cel i warunki pobytu w Polsce.

Ponadto SG ma prawo zażądać od cudzoziemca udokumentowania posiadania:
– ubezpieczenia zdrowotnego na okres pobytu w Polsce
– wystarczających środków utrzymania na czas pobytu oraz na powrót do kraju pochodzenia
– Cudzoziemiec nie musi dokumentować posiadania środków utrzymania ani możliwości uzyskania takich środków, jeżeli przekraczanie granicy odbywa się na podstawie:
umowy międzynarodowej, która zwalnia cudzoziemca z obowiązku posiadania takich środków albo według której polskie organy instytucje publiczne mają obowiązek pokrycia kosztów jego pobytu;
– wizy repatriacyjnej;
– wizy wydanej w celu wykonywania pracy;
– wizy wydanej w celu korzystania z ochrony czasowej;
– wizy wydanej w celu udziału w postępowaniu w sprawie o udzielenie azylu;
– karty pobytu;
– wizy w celu korzystania z uprawnień związanych z Kartą Polaka. Wymóg ten nie dotyczy także osób, które wjeżdżają do Polski w związku z niesieniem pomocy charytatywnej lub w związku z uczestniczeniem w akcji ratunkowej.

Ubezpieczenie zdrowotne

Co to jest ubezpieczenie zdrowotne?
Ubezpieczenie zdrowotne jest to ubezpieczenie w razie zachorowania, wypadku, urazu, zatrucia, stanu zagrożenia życia itp. By móc korzystać z takiego ubezpieczenia, należy opłacać składki wynikające z umowy ubezpieczeniowej (np. co miesiąc).

Kto może korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych?
Istnieją dwa rodzaje ubezpieczenia w Narodowym Funduszu Zdrowia (NFZ) – obowiązkowe i dobrowolne. Ze świadczeń publicznej opieki zdrowotnej mogą korzystać na tych samych zasadach obie grupy ubezpieczonych w NFZ. Z publicznej opieki zdrowotnej mogą korzystad cudzoziemcy, którzy należą do jednej z poniższych grup:

1. Zatrudnieni w Polsce
W Polsce wszystkie osoby legalnie zatrudnione – w tym także cudzoziemcy – są objęte obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Oznacza to, że pracownik może bezpłatnie korzystad ze świadczeo zdrowotnej publicznej i niepublicznej służby zdrowia.

Uwaga: należy jednak pamiętać, że świadczenia zdrowotne w niepublicznej służbie zdrowia są bezpłatne jedynie wówczas, gdy dana placówka lub lekarz ma podpisaną umowę z NFZ.

Pracodawca ma obowiązek objęcia nowo przyjętego pracownika ubezpieczeniem zdrowotnym. W tym celu zgłasza go do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) (Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego). Następnie pracodawca co miesiąc odprowadza od dochodów pracownika składkę na ubezpieczenie zdrowotne do NFZ.

2. Członkowie rodzin ubezpieczonych, w tym członkowie rodzin osób zatrudnionych
Członkami rodziny ubezpieczonego, którzy mogą korzystad ze świadczeo opieki zdrowotnej na takich samych zasadach jak ubezpieczony, są:
– dziecko (dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko adoptowane, wnuk, dziecko, którego ubezpieczony jest prawnym opiekunem albo rodzicem zastępczym) – do ukończenia przez nie 18. roku życia lub jeśli kontynuuje naukę do 26. roku życia; jeśli zaś dziecko posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności – bez ograniczenia wieku;
– małżonek;
– rodzice, dziadkowie – jeśli pozostają z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym.

Każda osoba ubezpieczona ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia członków rodziny, jeśli nie posiadają oni ubezpieczenia zdrowotnego (np. nie pracują). Zgłoszenie do ubezpieczenia polega na podaniu danych o członkach rodziny swojemu pracodawcy. Jeśli ktoś ubezpiecza się dobrowolnie (patrz „Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne”), musi po zawarciu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z oddziałem wojewódzkim NFZ sam zgłosid w Zakładzie Ubezpieczeo Społecznych (ZUS) członków rodziny do ubezpieczenia.

3. Uchodźcy (status uchodźcy musi byd uznany w Polsce) oraz cudzoziemcy objęci ochroną uzupełniającą i programem integracyjnym w porozumieniu z powiatowym centrum pomocy rodzinie – program taki trwa 12 miesięcy

4. Bezrobotni zarejestrowani w urzędzie pracy (ubezpieczeniem mogą byd objęci także członkowie rodziny zarejestrowanego bezrobotnego, jeśli nie są ubezpieczeni z innego tytułu).

5. Duchowni (więcej informacji na temat ubezpieczenia zdrowotnego duchownych można znaleźć w poradniku ZUS

6. Dzieci uczęszczające do szkoły (w ramach opieki zapewnianej przez szkołę), nawet jeżeli pobyt ich rodziców w Polsce jest nie zalegalizowany 7. Osoby pozbawione wolności (przebywające w więzieniu lub areszcie) 8. Osoby przebywające na terytorium Polski ubezpieczone w państwach Unii Europejskiej lub Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (w którego skład wchodzą Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria). Pozostali cudzoziemcy legalnie przebywający w Polsce mogą korzystać z publicznej opieki zdrowotnej, jeśli ubezpieczą się dobrowolnie.

Warunkiem przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ jest fakt legalnego zamieszkania na terytorium Polski. Oznacza to, że cudzoziemiec powinien posiadad co najmniej zezwolenie na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony

Kto opłaca składkę zdrowotną
Każdy, kto prowadzi własną działalnośd gospodarczą (a więc na przykład właściciel firmy), odprowadza składkę zdrowotną samodzielnie (sam za siebie) Także osoby, które ubezpieczają się dobrowolnie, składkę zdrowotną opłacają samodzielnie (patrz „Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne”).

Za inne osoby składkę odprowadzają odpowiednie instytucje lub osoby:
– za legalnie zatrudnionych pracowników składkę odprowadza pracodawca
– za osobę wykonującą pracę na umowę zlecenie lub inną umowę o świadczenie usług składkę odprowadza zleceniodawca
– za bezrobotnych składkę opłaca urząd pracy
– za duchownych składkę opłacają oni sami, przełożeni zakonni lub inne instytucje diecezjalne czy zakonne;
– za uchodźców i osoby objęte ochroną uzupełniającą, o ile przystąpili do programu integracyjnego, przez 12 miesięcy składkę odprowadza powiatowe centrum pomocy rodzinie.

Po zgłoszeniu do ubezpieczenia uzyskuje się prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
Wysokość składki obliczona jest procentowo od podstawy jej wymiaru (najczęściej dochodu).

Każdy ubezpieczony, bez względu na to jak wysoka jest jego składka, ma prawo do takich samych świadczeń opieki zdrowotnej.

Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne

Osoba, której pobyt na terenie Polski jest legalny i która nie jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, może ubezpieczyć się dobrowolnie. W tym celu powinna złożyć odpowiedni wniosek do NFZ we właściwym ze względu na miejsce zamieszkania wojewódzkim oddziale NFZ.

Druk wniosku jest dostępny w siedzibie oddziałów oraz na stronach internetowych oddziałów NFZ http://www.nfz.gov.pl/gfx/nfz/userfiles/_public/dla_pacjenta/ubezpieczenie_w_nfz/wnioski.zip

Cudzoziemcy, którzy nie są obywatelami Unii Europejskiej, składając wniosek o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne, powinni przedstawid paszport oraz jeden z poniższych dokumentów:
– wizę w celu wykonywania pracy;
– zezwolenie na pobyt czasowy;
– zezwolenie na pobyt stały;
– zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego EU;
– zgodę na pobyt ze względów humanitarnych;
– zgody na pobyt tolerowany;
– dokument potwierdzający status uchodźcy nadany w Polsce albo korzystanie z ochrony czasowej na jej terytorium.

Po zawarciu umowy z NFZ należy udad się do oddziału lub inspektoratu Zakładu Ubezpieczeo Społecznych (ZUS), gdzie składa się druk ZUS ZZA https://www.zus.pl/documents/10182/18428/zza.pdf/f3ca3c7f-f406- 45b5-ab17-b62fb92ef534
Można go wydrukowad i zanieśd osobiście lub wysład pocztą do oddziału lub inspektoratu ZUS

Osoby, które ubezpieczyły się dobrowolnie, mają obowiązek zgłosid do ubezpieczenia członków rodziny, jeśli nie są oni objęci obowiązkowym ubezpieczeniem z innego tytułu. Ubezpieczeniem mogą zostad objęci ci sami członkowie rodziny, co w wypadku ubezpieczenia obowiązkowego: dzieci, małżonek, a także rodzice i dziadkowie, jeżeli pozostają z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym.
Aby zgłosić do ubezpieczenia członków rodziny, składa się w ZUS druk ZUS ZCNA

Można go zanieść osobiście lub wysłać pocztą.
Składki odprowadza się na konto ZUS – szczegółowe informacje można otrzymać w ZUS.
Informację o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne można otrzymać w oddziale NFZ lub na stronie internetowej NFZ

Składka za każdy miesiąc kalendarzowy opłacana jest w terminie do 15 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni (np. za kwiecień do 15 maja).
Cudzoziemiec może również dobrowolnie ubezpieczyć się w innym zakładzie ubezpieczeniowym.

Dowód ubezpieczenia zdrowotnego

Aby otrzymać dane świadczenie opieki zdrowotnej, należy okazać dowód ubezpieczenia.
Może być to:
– aktualny druk ZUS RMUA wydawany przez pracodawcę;
– aktualne zaświadczenie z zakładu pracy potwierdzające opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne;
– w wypadku prowadzenia własnej działalności gospodarczej druk zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz aktualny dowód wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne;
– w wypadku bezrobotnych – aktualne zaświadczenie z urzędu pracy o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego;
– w wypadku ubezpieczonych dobrowolnie – umowa z NFZ i dokument ZUS potwierdzający zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego wraz z aktualnym dowodem opłacenia składki;
w wypadku ubezpieczonych w paostwach Unii Europejskiej lub Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu – poświadczenie wydane przez NFZ lub Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ; ang. EHIC).

Członkowie rodziny ubezpieczonego także muszą przedstawid dowód ubezpieczenia.
Może to być:
– dowód opłacenia składki zdrowotnej ubezpieczonego wraz z kserokopią zgłoszenia (druki: ZUS RMUA + ZUS ZCNA – jeśli zgłoszenie nastąpiło przed 1 lipca 2008 roku, lub ZUS ZCZA – jeśli zgłoszenie nastąpiło 1 lipca 2008 roku lub później);
– aktualne zaświadczenie wydane przez pracodawcę;
– legitymacja rodzinna z wpisanymi danymi członków rodziny wraz z aktualną datą i pieczątką zakładu pracy lub ZUS.

Należy pamiętać, że niektóre z powyższych dokumentów, jak ZUS RMUA czy ZUS ZCNA, są ważne przez okres 30 dni.
W wypadku braku dowodu ubezpieczenia dokument ten można przedstawić nie później niż w ciągu 7 dni od udzielenia świadczenia opieki zdrowotnej (lub jeśli pacjent przebywa w szpitalu – w terminie 30 dni od dnia przyjęcia, o ile chory nadal przebywa w szpitalu, a jeśli już nie przebywa, to w terminie 7 dni od zakooczenia leczenia).

Jeśli po tym czasie dowód ubezpieczenia nie będzie dostarczony, pacjent może zostad obciążony kosztami leczenia. Uwaga: w wypadku stanu nagłego brak dokumentu potwierdzającego prawo do korzystania z bezpłatnej opieki zdrowotnej nie może byd powodem odmowy udzielenia pomocy.

Ustanie prawa do świadczeń

Prawo do korzystania ze świadczeo opieki zdrowotnej kooczy się zazwyczaj po 30 dniach od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, czyli na przykład:
– po 30 dniach od dnia rozwiązania umowy o pracę;
– po 30 dniach od daty śmierci ubezpieczonego członkowie rodziny objęci ubezpieczeniem tracą prawo do świadczeo z tego tytułu.

W wypadku osób ubezpieczonych dobrowolnie prawo do świadczeń ustaje wraz z rozwiązaniem umowy z NFZ lub po 30 dniach zaległości w opłacaniu składek. W wypadku osób ubezpieczonych dobrowolnie w innym niż NFZ zakładzie ubezpieczeń zawarta z tą firmą umowa określa, kiedy kończy się prawo do świadczeń.

Dokumenty potwierdzające posiadanie środków finansowych

Cudzoziemiec wjeżdżający do Polski na okres pobytu powyżej 3 dni powinien posiadać środki utrzymania na pokrycie kosztów zakwaterowania, wyżywienia, tranzytu i powrotu do państwa pochodzenia w wysokości co najmniej 100 złotych na każdy dzień planowanego pobytu albo równowartość tej kwoty w walutach obcych.

Cudzoziemiec wjeżdżający do Polski w celu podjęcia lub kontynuowania studiów, uczestniczenia w badaniach naukowych powinien posiadać na pokrycie kosztów zakwaterowania i wyżywienia w Polsce kwotę co najmniej 543 złotych na każdy miesiąc pobytu przez okres 15 miesięcy pobytu (w przypadku badań naukowych przez okres 12 miesięcy) albo za cały okres pobytu w Polsce, gdy jego pobyt będzie krótszy niż 15 (12) miesięcy, jeśli gospodaruje samodzielnie albo co najmniej 457 złotych miesięcznie na członka rodziny jeśli cudzoziemiec przebywa w Polsce wraz z rodziną.

Zamiast wymaganej kwoty w złotówkach cudzoziemiec może wskazać jej równowartość w walutach obcych.
Dodatkowo cudzoziemiec powinien posiadać bilet powrotny do kraju pochodzenia albo środki finansowe na zakup takiego biletu w wysokości:
– 200 złotych, jeżeli cudzoziemiec przybył z państwa sąsiadującego z Polską;
– 500 złotych, jeżeli cudzoziemiec przybył z paostwa należącego do UE nie sąsiadującego z Polską;
– 2500 złotych, jeżeli cudzoziemiec przybył z paostwa nie należącego do UE oraz nie sąsiadującego z Polską;

Dokumentami potwierdzającymi możliwość uzyskania wymaganych środków finansowych mogą być np.:
– czek podróżny;
– zaświadczenie o wysokości limitu na karcie kredytowej wydane przez bank, który wystawił kartę kredytową;
– zaświadczenie o posiadaniu środków na koncie w banku, mającym siedzibę na terenie Polski;
– oryginał zaproszenia;
– w wypadku studentów – zaświadczenie o przyznaniu stypendium krajowego lub zagranicznego;
– zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości zarobków;

Odmowa wyjazdu

Cudzoziemcowi można odmówić wjazdu do Polski, nawet jeżeli posiada ważną wizę.

Cudzoziemcowi odmawia się wjazdu do Polski między innymi w sytuacji, jeśli:
– nie przedstawił dokumentów wystarczających do potwierdzenia celu pobytu;
– posiada podrobiony lub przerobiony dokument podróży, wizę lub kartę pobytu;
– nie może udokumentować posiadania ubezpieczenia zdrowotnego; •wykorzystał dopuszczalny czas pobytu na podstawie wizy;
– nie posiada wystarczających środków utrzymania w odniesieniu do długości i celu planowanego pobytu lub środków na powrót;
– jego dane znajdują się w wykazie cudzoziemców, których pobyt w Polsce jest niepożądany *
– jego dane znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) * •jego pobyt może stanowić zagrożenia dla zdrowia publicznego oraz obronności lub bezpieczeństwa państwa.

Decyzję o odmowie wjazdu wydaje komendant placówki SG. W dokumencie podróży cudzoziemca odnotowuje się odmowę wjazdu i zapisuje się podstawę prawną wydania tej decyzji.

Od decyzji komendanta przysługuje odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Praca w Polsce

Pomagamy Ci cały czas, gdyż zarówno przed wyjazdem, w jego trakcie i już na miejscu będziemy służyć wiedzą i pomocą. Przewodnik TRULY.work, to jedyne na rynku kompendium wiedzy, opartej na rzetelnej informacji i wieloletnim doświadczeniu w tym zakresie. Znamy odpowiedź na każde Twoje pytanie i wątpliwości, jesteśmy mistrzami w znajdowaniu optymalnych rozwiązań w odpowiedzi na problemy.

Umowy, na podstawie których można podjąć pracę

Pracodawca może zatrudnić cudzoziemca zarówno na podstawie umowy o pracę jak i umowy cywilnoprawnej.

W przeważającej większości ważne jest, aby umowa ta została zawarta na piśmie.
– W stosunku do cudzoziemców, od których wymagane jest posiadanie zezwolenia na pracę, umowy, na podstawie których powierzane jest im wykonywanie pracy w Polsce, muszą byd zawarte na piśmie. Jest to jeden z warunków uznania ich pracy za legalną.
– W wypadku cudzoziemców wykonujących pracę w Polsce na podstawie oświadczeo o zamiarze powierzenia wykonywania pracy umowy muszą byd zawarte na piśmie. Jest to jeden z warunków uznania ich pracy za legalną.
– W stosunku do cudzoziemców, od których dla legalnego wykonywania pracy zezwolenie nie jest wymagane, brak pisemnej umowy o pracę nie skutkuje uznaniem zatrudnienia za nielegalne, chod niepotwierdzenie na piśmie warunków umowy o pracę stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika
– W wypadku powierzania takiemu cudzoziemcowi wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych – tak samo jak w stosunku do obywateli polskich – forma pisemna nie jest konieczna.

W wypadku cudzoziemców posiadanie pisemnej umowy o pracę jest szczególnie istotne – jest ona sprawdzana podczas kontroli legalności zatrudnienia.

Umowa o pracę
Istnieją pewne ściśle określone wymogi, które musi spełniad umowa o pracę. Umowa o pracę – oprócz oznaczenia stron (czyli pracodawcy i pracownika), rodzaju umowy i daty jej zawarcia – powinna wskazywad następujące elementy:
– rodzaj pracy (nazwa stanowiska, funkcji oraz opis zakresu obowiązków pracownika);
– miejsce wykonywania pracy;
– wynagrodzenie odpowiadające rodzajowi pracy:
– wynagrodzenie podawane w umowie jest wynagrodzeniem brutto (razem z zaliczką na podatek i składkami do ZUS) – wynagrodzenie podane w umowie zawartej z osobą zatrudnioną w pełnym wymiarze czasu pracy nie może być niższe niż wynagrodzenie minimalne (Minimalne wynagrodzenie to najniższe dopuszczalne wynagrodzenie, jakie może otrzymać pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w ciągu miesiąca) termin rozpoczęcia pracy – jeśli nie jest określony w umowie, to przyjmuje się, że jest to dzieo podpisania umowy;
– wymiar czasu pracy, czyli wielkośd etatu.

Przy formułowaniu umowy o pracę należy pamiętad także o kilku zasadach:
– umowa o pracę nie może zawierad postanowieo mniej korzystnych niż te, które są określone w kodeksie pracy;
– umowa o pracę daje pracownikowi uprawnienia, których nie daje umowa cywilnoprawna, a mianowicie:
– ochronę przed rozwiązaniem stosunku pracy dla pewnych kategorii pracowników, tj. przede wszystkim pracowników przebywających na zwolnieniach lekarskich, w czasie urlopu, pracowników w ciąży, pracowników w wieku przedemerytalnym;
– określenie czasu pracy i prawa do odpoczynku;
– uzyskanie płatnego urlopu wypoczynkowego,
– otrzymywanie wynagrodzenia za czas choroby,
– zaliczenie stażu pracy, od którego zależą niektóre uprawnienia pracownicze,
– określenie szczegółowych zasad rozwiązania umowy
– określenie zasad wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, czyli ponad czas określony w kodeksie pracy W wypadku tych umów, także jeśli pracownikiem jest cudzoziemiec, są odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne, a także zaliczka na podatek.

W konsekwencji pracownicy mają prawo do takich samych świadczeo pracowniczych, a okres zatrudnienia na podstawie umowy na czas określony jest wliczany do ich stażu pracy.

Pracodawca ma obowiązek zgłosid nowego pracownika do ZUS w terminie do 7 dni od rozpoczęcia przez niego pracy oraz skierowad go na wstępne badania lekarskie. Pracodawca musi także przestrzegad czasu pracy Przyjmuje się, że czas pracy nie może przekraczad 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym co do zasady nieprzekraczającym 4 miesięcy.

Pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku
Kodeks pracy jest podstawą prawną regulującą stosunek pracy zawarty na podstawie umowy o pracę.
Umowę o pracę zawiera się na piśmie. Jeżeli umowa nie została zawarta na piśmie, pracodawca powinien potwierdzid pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy.

Najczęściej spotykanymi umowami o pracę są:
– umowy na czas określony;
– umowy na czas nieokreślony.

Umowa na czas określony
Umowa na czas określony jest zawierana na z góry określony czas wskazany przez pracodawcę i pracownika, co oznacza, że jest to umowa, która obowiązuje czasowo, do określonego terminu.

W sytuacji, w której pracodawca zawarł z pracownikiem dwie kolejne umowy na czas określony, to trzecia umowa jest traktowana jako umowa na czas nieokreślony, jeśli przerwa pomiędzy tymi umowami nie przekracza 1 miesiąca. Powyższe nie dotyczy umów zawartych w celu zastępstwa nieobecnego pracownika oraz umów zawartych w celu wykonywania pracy dorywczej, sezonowej lub realizowanej cyklicznie.

Umowa na czas określony może zostad rozwiązana na mocy porozumienia pracownika i pracodawcy. Umowa o pracę na czas określony może byd wypowiedziana przez pracownika lub pracodawcę, o ile została zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy i zawiera postanowienie określające możliwośd jej wypowiedzenia. W takim przypadku okres wypowiedzenia to 2 tygodnie. Wypowiedzenie powinno byd złożone w formie pisemnej. Nie ma obowiązku podawania powodu rozwiązania tej umowy.

Umowa na czas nieokreślony
Jest to najbardziej korzystna z punktu widzenia pracownika umowa, gdyż charakteryzuje się brakiem określonego z góry czasu trwania stosunku pracy.

Umowę o pracę na czas nieokreślony można rozwiązad na mocy porozumienia stron z taką datą, jaką ustalą strony. Jeśli pracownik bądź pracodawca chce wypowiedzied ten typ umowy, musi o tym fakcie poinformowad drugą stronę na piśmie. Pracodawca jest również zobowiązany do podania powodu rozwiązania umowy.

Okres wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony jest uzależniony od stażu pracy u danego pracodawcy i wynosi:
– 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
– 1 miesiąc, jeżeli był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy oraz
– 3 miesiące, jeżeli był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Kodeks pracy oraz inne przepisy prawa pracy wprowadzają kategorie pracowników, którym wypowiedzenie umowy o pracę jest niezgodne z prawem. Do pracowników takich należą miedzy innymi: pracownicy nieobecni z powodu choroby, pracownicy przebywający na urlopie, w tym również wychowawczym, pracownice w ciąży, członkowie władz związków zawodowych lub inni członkowie związków zawodowych upoważnieni do reprezentowania związku wobec pracodawcy.

Podstawa prawna
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141, z późn. zm., tj. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.)

Umowa Cywilnoprawna
Umowy cywilnoprawne są innymi niż umowy o pracę formami powierzenia pracy, które są regulowane przez przepisy kodeksu cywilnego.

Umowy cywilnoprawne najczęściej stosuje się w momencie, w którym pracodawca nie planuje zatrudniać pracownika na podstawie umowy o pracę, ale zależy mu na wykonaniu określonych czynności bądź realizacji jasno określonych zadań.

Podstawowe cechy świadczenia pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, odróżniające je od pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę:
– w wypadku umów cywilnoprawnych istnieje większa swoboda podejmowania działao przez świadczącego pracę, a odmowa wykonania poleceo nie stanowi naruszenia obowiązków wynikających z umowy, w wypadku umów cywilnoprawnych dopuszczalna jest możliwośd podzlecania pracy;
– w wypadku umów cywilnoprawnych można określid miejsce i czas wykonywania pracy, ale nie jest to konieczne, bardziej liczy się samo wykonanie pracy, a nie jej czas i miejsce;
– w wypadku umów cywilnoprawnych nie ma także konieczności opłacania wszystkich składek ubezpieczenia społecznego i udzielania urlopu pracownikowi.
Uwaga: aby pracowad na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło, cudzoziemiec musi także uzyskad zezwolenie na pracę.

Najpopularniejszymi umowami cywilnoprawnymi są:
– umowy zlecenia;
– umowy o dzieło.

Umowa zlecenia
Umowa zlecenia polega na zleceniu przez zleceniodawcę wykonania określonej pracy w określonym terminie i wypłaceniu za tę pracę ustalonego wynagrodzenia. W jej ramach zleceniobiorca zobowiązuje się do dokonania określonych czynności na rzecz zleceniodawcy. Umowa zlecenia jest zatem umową starannego działania. Strony umowy zapisują w umowie rodzaj czynności, ich zakres, ramy organizacyjne oraz wynagrodzenie – kwota zawarta w umowie to kwota brutto.

Uwaga: należy jednak pamiętać, że w wypadku tej umowy nie ma wynagrodzenia minimalnego.

Zasady rozliczania umowy zależą od tego, czy zleceniobiorca posiada inne dochody z tytułu umowy o pracę, czy też jest to jego jedyne źródło dochodu. Jeśli umowa zlecenie stanowi jedyne źródło dochodu z pracy, to obowiązkowe jest opłacanie wszystkich składek ubezpieczenia społecznego (co oznacza również, że przez okres obowiązywania umowy zleceniobiorca jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym) oraz zaliczek na podatek. Jeżeli zaś umowa zlecenia stanowi jedynie dodatkowe źródło dochodu, a wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę stanowi przynajmniej minimalne wynagrodzenie i składki na ubezpieczenie społeczne są potrącane przez innego pracodawcę, to składki z tytułu takiej umowy zlecenie są dobrowolne, a wynagrodzenie podlega tylko opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Zleceniodawca nie ma obowiązku udzielenia urlopu, wypłaty odprawy ani odpłatności za czas choroby, ani też żadnych innych, dodatkowych świadczeo.
Zleceniobiorca może zawrzed wiele umów zlecenia z jednym pracodawcą.

Umowa o dzieło
Umowa o dzieło jest umową o wykonanie „dzieła”, czyli jasno określonego zadania, w wyniku realizacji którego powstaje określony produkt. A zatem umowa o dzieło jest umową rezultatu. Dzieło (produkt) musi byd wyraźnie określone i mied charakter przynajmniej częściowo materialny.
Za wykonane dzieło osoba je wykonująca musi otrzymad finansowe wynagrodzenie – w umowie podawane jest wynagrodzenie brutto.

Uwaga: należy jednak pamiętad, że w wypadku tej umowy nie ma wynagrodzenia minimalnego.

Umowa zazwyczaj określa termin realizacji dzieła. Wykonawca dzieła odpowiada za efekt swojej pracy.
Osoba wykonująca pracę wyłącznie na podstawie umowy o dzieło nie podlega ubezpieczeniom społecznym. Wyjątkiem jest sytuacja kiedy taka umowa o dzieło została zawarta z pracodawcą, z którym pracownika łączy równolegle umowa o pracę, lub jest wykonywana na rzecz takiego pracodawcy.

Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93 z późn. zm.).

Zezwolenie na pracę w Polsce

Cudzoziemcy, których podstawą pobytu jest praca powinni w Polsce uzyskad zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Pozostali cudzoziemcy, którzy przebywają w Polsce na podstawie wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy i chcieliby podjąd w Polsce pracę, mogą to zrobid, pod warunkiem że posiadają zezwolenie na pracę.

Obywatele Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji i Ukrainy mogą pracować w Polsce bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę przez okres nie przekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy na podstawie oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.

Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę

Cudzoziemcy zamierzający zalegalizowad swój pobyt w Polsce na podstawie podjęcia lub kontynuacji pracy Polsce, powinni ubiegad się o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę.

W przypadku zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, oprócz podstawowych dokumentów, o których mowa powyżej, cudzoziemiec musi również złożyd:
– ubezpieczenie zdrowotne
– przedstawid dokumenty poświadczające posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu •dokumenty potwierdzające posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania
– informację starosty dotyczącą wyniku testu rynku pracy lub dokumenty potwierdzające zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę;
– rozliczenie podatkowe np. PIT składany do urzędu skarbowego; •zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach

WAŻNE! Cudzoziemiec ubiegający się o zezwolenie na pobyt czasowy na podstawie wykonywanej pracy w Polsce nie musi wcześniej uzyskad zezwolenia na pracę. W przypadku zezwolenia na pobyt czasowy i pracę , wydana karta pobytu poświadcza prawo cudzoziemca do podjęcia w Polsce pracy na rzecz konkretnego pracodawcy i na warunkach wskazanych w decyzji o udzieleniu zezwolenia.

W decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wskazane są dane pracodawcy cudzoziemca, stanowisko, na którym cudzoziemiec ma wykonywad pracę, najniższe wynagrodzenie, które może otrzymywad cudzoziemiec na danym stanowisku, wymiar czasu pracy, rodzaj umowy, na podstawie której cudzoziemiec ma wykonywad pracę.

W przypadku, gdy cudzoziemiec zamierza pracowad u kilku pracodawców, to w decyzji wskazanych jest tych kilku pracodawców, a warunki wykonywania pracy zostają określane odrębnie dla każdego podmiotu (pracodawcy). Jeżeli cudzoziemiec utraci pracę u któregokolwiek z pracodawców wymienionych w decyzji, powinien on zawiadomid pisemnie o tym fakcie wojewodę, które wydał zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w ciągu 15 dni roboczych od momentu utraty pracy.

Jeżeli cudzoziemiec jest zwolniony z obowiązku posiadania w Polsce zezwolenia na pracę, to w decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, warunki wykonywania pracy nie zostają określone.

Wynagrodzenie cudzoziemca nie będzie mogło byd niższe niż wysokośd wynagrodzenia pracowników wykonujących pracę w tym samym wymiarze czasu pracy, pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku.
Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę jest wydawane maksymalnie na 3 lata. Okres ważności zezwolenia na pobyt i pracę może byd jednak krótszy. Zazwyczaj okres, na który wydawane jest zezwolenie na pobyt i pracę zależy od przedstawionych przez cudzoziemca dokumentów. Na przykład, w przypadku, gdy cudzoziemiec ma podpisaną umowę z pracodawcą na okres 2 lat, to w takim wypadku zezwolenie na pobyt i pracę będzie również wydane na nie więcej niż 2 lata.

Na wniosek cudzoziemca zezwolenie na pobyt i pracę może byd w każdym czasie zmienione przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, jeżeli cudzoziemiec zamierza wykonywad pracę u innego pracodawcy lub na innych warunkach niż określone w decyzji o wydaniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

W przypadku zmiany siedziby lub miejsca zamieszkania, nazwy lub formy prawnej pracodawcy lub w przypadku przejęcia pracodawcy lub jego części przez innego pracodawcę nie ma wymogu zmiany lub wydania nowego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Wojewoda cofa, czyli unieważnia zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, jeżeli stanowisko określone w zezwoleniu uległo zmianie lub wysokośd wynagrodzenia została obniżona, a zezwolenie to nie zostało zmienione.

Wojewoda odmawia wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, gdy cudzoziemiec:
1. jest pracownikiem delegowanym do pracy w Polsce na określony czas przez pracodawcę mającego siedzibę poza granicami Polski – przez cały okres delegowania (w przypadku delegowania, cudzoziemiec powinien ubiegad się o zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy przed cudzoziemca delegowanego przez pracodawcę zagranicznego do Polski; informacja o tego rodzaju zezwolenia na pobyt dostępna jest poniżej),

2. wjechał do Polski na podstawie zobowiązao określonych w umowach międzynarodowych dotyczących ułatwienia wjazdu i czasowego pobytu niektórych kategorii osób fizycznych zajmujących się wymianą lub inwestycjami,

3.prowadzi działalnośd gospodarczą w Polsce,

4. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu wykonywania pracy sezonowej.

Cudzoziemiec przebywający w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę ma obowiązek zawiadomid pisemnie wojewodę właściwego ze względu na miejsce swojego aktualnego pobytu o utracie pracy u któregokolwiek z pracodawców wymienionych w decyzji o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, w ciągu 15 dni roboczych od jej utraty. Jeżeli cudzoziemiec powiadomił w terminie pisemnie wojewodę o utracie pracy, to jego zezwolenie na pobyt czasowy i pracę nie może byd cofnięte w okresie 30 dni liczonych od dnia utraty pracy.

Jeżeli w terminie 30 dni od momentu utraty pracy i powiadomienia o tym fakcie wojewody, cudzoziemiec nie znajdzie nowej pracy, to jego zezwolenie na pobyt czasowy i pracę może zostad cofnięte, czyli unieważnione. Jeżeli cudzoziemiec w okresie 30 dni znajdzie nowego pracodawcę i uzyska nowe zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, to będzie mógł nadal legalnie w Polsce przebywad.

Zezwolenie na pracę

Co to jest zezwolenie na pracę
Zezwolenie na pracę to dokument, który uprawnia cudzoziemca do podjęcia legalnej pracy w Polsce pod warunkiem posiadania przez cudzoziemca wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy pozwalającego na podjęcie w Polsce pracy.

Cudzoziemcy, przebywający w Polsce na podstawie:
1. wizy, wydanej w celu:
– turystycznym,
– udziału w postępowaniu w sprawie o udzielenie azylu,
– korzystania z ochrony czasowej,
– przyjazdu ze względu humanitarnych, ze względu na interes paostwa lub zobowiązania międzynarodowe

2. zezwolenia na pobyt krótkoterminowy udzielonego cudzoziemcowi, którzy przebywa na terytorium Polski nielegalnie nie mogą pracowad w Polsce nawet, jeżeli posiadają zezwolenie na pracę. Aby móc pracowad w Polsce muszą oni ubiegad się o wizę z tytułu pracy.

W zezwoleniu wskazany jest podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi oraz stanowisko lub rodzaj pracy, którą cudzoziemiec ma wykonywad. Praca jest zatem uważana za legalną tylko wówczas, gdy cudzoziemiec wykonuje tę pracę, która została wskazana w zezwoleniu.
Oznacza to, że jeśli cudzoziemiec chce zmienid pracę (tj. pracodawcę lub/i stanowisko pracy lub/i branżę, w której jest zatrudniony), musi uzyskad nowe zezwolenie. Istnieją jednak pewne sytuacje, kiedy zezwolenie zachowuje ważnośd pomimo zmiany okoliczności, dla których zostało wydane – więcej informacji na ten temat jest dostępnych poniżej. Zezwolenie jest ważne przez okres, na który zostało wydane. Termin ważności zezwolenia jest umieszczony na dokumencie.

Zezwolenie na pracę jest wymagane w wypadku podejmowania zatrudnienia na podstawie zarówno umów o pracę, jak i umów cywilnoprawnych

O zezwolenie na pracę dla cudzoziemca występuje podmiot powierzający wykonanie
pracy. Dalej podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi będzie określany jako „pracodawca”.
Zezwolenie wydaje wojewoda właściwy ze względu na siedzibę/miejsce zamieszkania pracodawcy.

Kto potrzebuje zezwolenia na pracę w Polsce
Zatrudnienie na podstawie zezwolenia na pracę może podjąd cudzoziemiec z krajów spoza UE legalnie przebywający w Polsce na podstawie:
1. wizy
2. wizy Schengen lub innego dokumentu pobytowego wydanego przez inne paostwo obszaru Schengen;
3. zezwolenia na zamieszkanie na pobyt czasowy w ruchu bezwizowym

Kto może pracowad w Polsce bez zezwolenia na pracę
Bez zezwolenia na pracę mogą w Polsce pracowad cudzoziemcy:
1. posiadający status uchodźcy nadany im w Polsce;
2. którzy otrzymali ochronę uzupełniającą w Polsce;
3. posiadający zezwolenie na pobyt stały
4. posiadający zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE wydane w Polsce lub w wyjątkowych sytuacjach udzielone przez inne paostwo członkowskie UE
5. posiadający zgodę na pobyt tolerowany w Polsce;
6. korzystający z ochrony czasowej w Polsce;
7. korzystający z ochrony humanitarnej w Polsce;
8. którzy są obywatelami paostwa członkowskiego UE lub paostwa EOG lub paostwa nienależącego do EOG, którego obywatele mogą korzystad ze swobody przepływu osób na podstawie umowy zawartej przez to paostwo ze Wspólnotą Europejską i jej paostwami członkowskimi lub członkami jego rodziny;
9. będący ofiarami handlu ludźmi, jeśli spełniają określone warunki .
10. posiadający zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce udzielone w związku z zawarciem małżeostwa z obywatelem polskim lub cudzoziemcem posiadającym status uchodźcy, ochronę uzupełniającą, zezwolenie na pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego UE, pobyt tolerowany lub ochronę czasową nadaną mu w Polsce;
11. którzy w wyniku sytuacji życiowej – takiej jak np. śmierd małżonka obywatela UE lub rozwód z obywatelem UE – zachowali prawo do pobytu na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce;
12. którzy złożyli w terminie kompletny wniosek o przedłużenie zezwolenia na pobyt czasowy, jeśli bezpośrednio przed złożeniem wniosku mieli prawo do pracy bez zezwolenia;
13. posiadający ważną Kartę Polaka
14. prowadzący szkolenia, biorący udział w stażach zawodowych, pełniący funkcje w programach realizowanych w ramach działao UE lub innych międzynarodowych programach pomocowych;
15. będący nauczycielami języków obcych, którzy wykonują pracę w przedszkolach, szkołach, placówkach, ośrodkach, zakładach kształcenia nauczycieli lub kolegiach;
16. pracujący do 30 dni w roku kalendarzowym jako naukowcy lub artyści;
17. studenci studiów stacjonarnych w Polsce studiujący w Polsce na podstawie wizy
18. studenci studiów stacjonarnych w Polsce studiujący w Polsce i przebywający w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy wydanego z tytułu studiów przez cały okres ważności zezwolenia na pobyt;
19. absolwenci polskich szkół ponadgimnazjalnych, stacjonarnych studiów wyższych lub stacjonarnych studiów doktoranckich na polskich uczelniach i w instytutach naukowych i badawczych;
20. uprawnieni na mocy Układu ustanawiającego stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją;
21. należący do innych grup, tj. nauczyciele języków obcych, delegowani do pracy w instytucjach kultury, członkowie sił zbrojnych, stali korespondenci środków masowego przekazu, sportowcy, duchowni.

Zezwolenie na pracę nie jest również wymagane w przypadku cudzoziemców delegowanych na terytorium Polski przez pracodawcę zagranicznego (o ile zachowują oni miejsce stałego pobytu zagranicą) na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w celu: wykonywania prac montażowych, konserwacyjnych lub naprawy dostarczonych urządzeo, konstrukcji, maszyn lub innego sprzętu, jeżeli pracodawca zagraniczny jest ich producentem; dokonania odbioru zamówionych urządzeo, maszyn, konstrukcji lub innego sprzętu, wykonanych przez polskiego przedsiębiorcę; przeszkolenia pracowników polskiego pracodawcy będącego odbiorcą urządzeo, konstrukcji, maszyn lub innego sprzętu w zakresie jego obsługi lub użytkowania; montażu i demontażu stoisk targowych, opieki nad nimi, jeżeli wystawcą jest pracodawca zagraniczny, który deleguje ich w tym celu.

Powyższa lista przedstawia podstawowe zasady związane z uprawnieniem do pracy bez zezwolenia oraz ze zwolnieniem z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę przez określone kategorie i grupy cudzoziemców.

Kiedy zezwolenie jest wymagane. Rodzaje zezwoleń na pracę
Zezwolenie na pracę jest wymagane, jeśli cudzoziemiec:
1. wykonuje pracę w Polsce na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej z pracodawcą, który ma siedzibę /miejsce zamieszkania w Polsce – w tym wypadku cudzoziemiec otrzymuje zezwolenie na pracę typu A;
2. w związku z pełnieniem funkcji członka zarządu przedsiębiorcy wpisanego do KRS/spółki kapitałowej w organizacji przebywa w Polsce przez okres przekraczający łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy – cudzoziemiec otrzymuje wtedy zezwolenie na pracę typu B;
3. wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego i jest delegowany do Polski na okres dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym do Polski do pracy w oddziale lub zakładzie pracodawcy zagranicznego lub w podmiocie powiązanym z pracodawcą zagranicznym – cudzoziemiec otrzymuje wtedy zezwolenie na pracę typu C;
4. wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego, nieposiadającego zorganizowanej działalności w Polsce (m.in. ani oddziału ani zakładu) i jest delegowany do Polski w celu realizacji usługi eksportowej, czyli usługi o charakterze tymczasowym i okazjonalnym – cudzoziemiec otrzymuje wtedy zezwolenie na pracę typu D.
5. wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego i delegowany na terytorium Polski na okres przekraczający 3 miesiące w ciągu kolejnych 6 miesięcy w celu innym niż objęty zezwoleniami typu B, C, D- cudzoziemiec otrzymuje w takim wypadku zezwolenie typu E.

Jak uzyskad zezwolenie na pracę
Zezwolenia na pracę wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania/siedzibę pracodawcy.

O zezwolenie na pracę dla cudzoziemca występuje pracodawca.
Dokumenty załączane do wniosku powinny byd złożone w oryginałach lub potwierdzone urzędowo za zgodnośd z oryginałami (z wyjątkiem dowodu osobistego i paszportu).

Dokumenty sporządzone w języku obcym powinny byd przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego.
W toku postępowania urząd może wezwad wnioskodawcę, czyli pracodawcę, do przedstawienia dodatkowych dokumentów lub informacji. Niezależnie od typu zezwolenia pracodawca musi złożyd:
1. wniosek o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca
2. kopię dokumentu podróży cudzoziemca, którego dotyczy wniosek (wypełnione strony z danymi);
3. kopię dokumentów potwierdzających spełnienie przez cudzoziemca wymagao koniecznych do wykonywania zawodu, do którego potrzebna jest zgoda właściwego organu (dotyczy to m.in. zawodów regulowanych
4. jeśli cudzoziemiec:
– w okresie 3 lat poprzedzających złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę ukooczył szkołę lub uczelnię wyższą z siedzibą w Polsce, innym paostwie EOG i Szwajcarii lub
– przez 3 lata poprzedzające złożenie wniosku przebywał legalnie w Polsce;
musi złożyd dokumenty potwierdzające spełnienie tych punktów (w przypadku zezwolenia typu A i B)
5. dokumenty potwierdzające spełnienie wymagao określonych w odrębnych przepisach, które są niezbędne do rozpatrzenia wniosku;
6. w wypadku gdy pracodawca nie składa wniosku osobiście – oryginał pełnomocnictwa lub upoważnienia dla składającego wniosek;
7. kopię dowodu opłaty skarbowej za wydanie zezwolenia z zawartymi tam następującymi informacjami:
– nazwa oraz adres siedziby pracodawcy;
– wskazanie, czy pracodawca ubiega się o wydanie, czy też o przedłużenie zezwolenia na pracę;
– imię i nazwisko cudzoziemca, dla którego wystąpiono z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę.

Pozostałe dokumenty, które muszą byd złożone w celu uzyskania zezwolenia na pracę cudzoziemca, zależą od typu zezwolenia, którego dotyczy procedura.

Zezwolenie na pracę typu A
W wypadku gdy pracodawca jest:
– osobą prawną, należy przedstawid odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), ewidencji działalności gospodarczej lub innego właściwego rejestru (zawierający aktualne dane na dzieo składania wniosku);
– osobą fizyczną, należy przedstawid kopię jego dowodu osobistego lub kopię wypełnionych stron z danymi z jego dokumentu podróży;
– spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) w organizacji, należy przedstawid kopię umowy spółki
– spółką akcyjną (SA) w organizacji, należy przedstawid kopie aktów notarialnych o zawiązaniu spółki
– Informacja starosty dotycząca wyniku testu rynku pracy –
– Uwaga: wysokośd wynagrodzenia, która będzie określona w umowie z cudzoziemcem, nie może niższa od wynagrodzenia innych pracowników wykonujących pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku.

W wypadku zatrudnienia cudzoziemca na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy wynagrodzenie nie może byd niższe niż wynagrodzenie minimalne
W wypadku gdy pracodawca zamierza zatrudniad cudzoziemca na innej podstawie niż umowa o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, wysokośd wynagrodzenia:
– w wypadku umów o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy musi zostad określona proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy lub
– w wypadku umów cywilnoprawnych musi zostad określona proporcjonalnie do przewidywanego okresu wykonywania zobowiązao wynikających z umowy.

Zezwolenie na pracę typu B
– dokument z właściwego rejestru potwierdzający status prawny i formę lub charakter działalności prowadzonej przez pracodawcę zagranicznego wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski
– kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu lub poniesionej straty przez podmiot powierzający wykonywanie pracy jako płatnika podatku dochodowego od osób prawnych w roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku
– informację o stanie zatrudnienia w podmiocie powierzającym cudzoziemcowi wykonywanie pracy

Aby wojewoda wydał zezwolenie na pracę typu B, podmiot, w którym cudzoziemiec ma byd członkiem zarządu, musi spełnid następujące warunki:
1. w roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku osiągnął dochód nie niższy niż dwunastokrotnośd przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w danym województwie w trzecim kwartale roku poprzedzającym złożenie wniosku – informacje o jego wysokości można uzyskad w urzędzie wojewódzkim;
2. zatrudnia na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej 1 roku poprzedzającego złożenie wniosku co najmniej 2 pracowników, którzy nie podlegają obowiązkowi posiadania zezwolenia na pracę (np. obywateli Polski);
3. wykaże posiadanie środków lub prowadzenie działao pozwalających na spełnienie w przyszłości warunków określonych w pkt 1 i 2, w szczególności przez prowadzenie działalności przyczyniającej się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy.

Uwaga: w wypadkach uzasadnionych sytuacją na rynku pracy wojewoda może ograniczyd w zezwoleniu na pracę typu B zakres wykonywanych przez cudzoziemca zadao do czynności zarządzających i reprezentacyjnych.

Zezwolenie na pracę typu C
– Dokument z właściwego rejestru potwierdzający status prawny i formę lub charakter działalności prowadzonej przez pracodawcę zagranicznego wraz z tłumaczeniem na język polski (tj. zagraniczny odpowiednik odpisu z KRS). •Aktualny na dzieo składania wniosku odpis z KRS lub innego właściwego rejestru albo wyciąg z ewidencji działalności gospodarczej dotyczący oddziału lub zakładu pracodawcy zagranicznego lub podmiotu powiązanego długoterminową umową o współpracy z pracodawcą zagranicznym
– List oddelegowujący wydany przez pracodawcę zagranicznego, wskazujący imiennie pracownika oddelegowanego do pracy w Polsce wraz z podaniem stanowiska oraz miejsca pracy w Polsce.
– Kopia długoterminowej umowy o współpracy pracodawcy polskiego z pracodawcą zagranicznym, o ile umowa taka została zawarta.

Zezwolenie na pracę typu D
– Dokument z właściwego rejestru potwierdzający status prawny i formę lub charakter działalności prowadzonej przez pracodawcę zagranicznego (tj. zagraniczny odpowiednik odpisu z KRS).
– List oddelegowujący wydany przez pracodawcę zagranicznego, wskazujący imiennie pracownika oddelegowanego do pracy w Polsce wraz z podaniem stanowiska oraz miejsca pracy w Polsce.
– Kopię umowy, na podstawie której usługa na terytorium Polski jest świadczona, lub jej fragmentu określającego przedmiot zobowiązao pracodawcy, zagranicznego albo określające ten przedmiot oświadczenie pracodawcy zagranicznego, jeżeli umowa nie została jeszcze zawarta, z tym że kopię odpowiedniego fragmentu umowy pracodawca zagraniczny dostarcza niezwłocznie po jej zawarciu
– Wykaz cudzoziemców, którzy mają realizowad usługę eksportową, zawierający ich imiona, nazwiska, numery paszportów oraz stanowiska pracy w Polsce. •Załącznik do wniosku o wydanie zezwolenia dotyczący PKD firmy oraz jej stanu zatrudnienia.

Zezwolenie na pracę typu E
– Załącznik do wniosku o wydanie zezwolenia dotyczący PKD firmy oraz stanu jej zatrudnienia
– Dokument z właściwego rejestru potwierdzający status prawny i formę lub charakter działalności prowadzonej przez pracodawcę zagranicznego (tj. zagraniczny odpowiednik odpisu z KRS).

Aby wojewoda wydał zezwolenia na pracę typu C–E, pracodawca musi spełnid następujące warunki:
1. warunki zatrudnienia cudzoziemca nie będą mniej korzystne niż wynikające z przepisów kodeksu pracy oraz innych przepisów regulujących prawa i obowiązki pracowników;
2. wysokośd wynagrodzenia, która będzie przysługiwała cudzoziemcowi za wykonywanie pracy, nie będzie niższa o więcej niż 30% od wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w województwie, ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (informację tę można uzyskad w urzędzie wojewódzkim);
3. pracodawca zagraniczny wskazał osobę przebywającą w Polsce, posiadającą dokumenty potwierdzające wypełnienie obowiązków określonych w pkt 1 oraz 2 i upoważnioną do reprezentowania pracodawcy wobec wojewody i innych organów, np. Paostwowej Inspekcji Pracy, jeżeli okres delegowania cudzoziemca przekracza 30 dni w roku kalendarzowym.

W jakiej formie wydawane jest zezwolenie na pracę
Zezwolenie na pracę wydawane jest w formie decyzji administracyjnej.

Dokument zezwolenia wydawany jest w 3 egzemplarzach: jeden pozostaje w urzędzie, dwa są przekazywane pracodawcy, a on z kolei ma obowiązek przekazad 1 egzemplarz cudzoziemcowi, dla którego jest ono wydane.

Okresy ważności zezwolenia na pracę
Zezwolenie na pracę jest ważne tylko przez określony czas, wskazany w dokumencie zezwolenia, nie dłuższy jednak niż 3 lata. W wypadku cudzoziemców pełniących funkcje w zarządach spółek zatrudniających na dzieo złożenia wniosku o wydanie zezwolenia powyżej 25 osób wojewoda może wydad zezwolenie na okres nie dłuższy niż lat 5.

Pomimo że ustawa wskazuje, na jaki okres może zostad wydane zezwolenie na pracę, to wojewoda w swoim rozporządzeniu może skrócid okres, na jaki wydawane są zezwolenia na pracę w danym województwie. Długośd okresu ważności zezwolenia na pracę może zatem różnid się pomiędzy województwami.

W województwie mazowieckim zezwolenie typu A jest zazwyczaj wydawane na okres do 12 miesięcy, a przy przedłużeniu zezwolenia – na okres nie dłuższy niż na 2 lata.

Kiedy zezwolenie na pracę zostanie unieważnione
W następujących sytuacjach wojewoda uchyla, czyli unieważnia, zezwolenie:
1. uległy zmianie okoliczności lub dowody, na podstawie, których wydano zezwolenie, a wojewoda nie został o tym fakcie poinformowany (Istnieją przypadki pozwalające na utrzymanie w mocy zezwolenia na pracę pod warunkiem poinformowania o nich wojewody w formie pisemnej. Do przypadków tych należy: przejście zakładu pracy lub jego części do innego pracodawcę, powierzenie cudzoziemcowi przez pracodawcę pracy o innym charakterze lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę na okres nieprzekraczający 30 dni w roku kalendarzowym, zmiana siedziby lub formy prawnej pracodawcy, zmiana osoby reprezentującej pracodawcę)
2. ustała przyczyna, dla której zostało udzielone zezwolenie na pracę (np. rozwiązano z cudzoziemcem umowę o pracę, pracodawca zbankrutował itp.);
3. wojewoda został powiadomiony przez pracodawcę lub organ kontrolujący o niepodjęciu pracy przez cudzoziemca w ciągu 3 miesięcy od początku ważności zezwolenia albo o zakooczeniu wykonywania pracy, jeśli nastąpiło ono wcześniej niż 3 miesiące przed upływem ważności zezwolenia na pracę bez uzgodnienia z pracodawcą;
4. pracodawca nie dopełnił swoich obowiązków związanych z ubieganiem się o zezwolenie na pracę oraz zatrudnianiem cudzoziemca;
5. cudzoziemiec przerwał wykonywanie pracy na okres przekraczający 3 miesiące (z wyjątkiem sytuacji kiedy przerwa taka została uzgodniona z pracodawcą, jest uzasadniona i pracodawca niezwłocznie powiadomił o tym wojewodę, który wydał zezwolenie)
6. gdy brak zgody innego organu, od którego uzależniona jest możliwośd wykonywania określonej pracy; 7.gdy wojewoda otrzymał informację, że dane cudzoziemca znajdują się w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Polski jest niepożądany.

Obowiązki pracodawcy w procedurze legalizacji pracy i konsekwencje ich niewypełnienia
W związku z ubieganiem się o zezwolenie na pracę na pracodawcy ciążą określone obowiązki. Należą do nich m.in.:
– informowanie cudzoziemca o etapach procedury wydania zezwolenia na pracę, przedłużenia zezwolenia i innych zdarzeniach mających wpływ na tę procedurę; •zachowanie staranności w postępowaniach o zezwolenie i przedłużenie zezwolenia na pracę cudzoziemca;
– uwzględnienie w umowie z cudzoziemcem warunków zawartych we wniosku o wydanie zezwolenia na pracę;
– podpisanie umowy w formie pisemnej w języku zrozumiałym dla cudzoziemca; •przekazanie pracownikowi kopii dokumentów dotyczących zatrudnienia; •dostosowywanie co najmniej raz w roku wysokości wynagrodzenia cudzoziemca do aktualnej wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; •poinformowanie wojewody o niepodjęciu przez cudzoziemca pracy w ciągu 3 miesięcy od daty początku ważności zezwolenia oraz o zakooczeniu wykonywania pracy, jeśli nastąpiło ono wcześniej niż 3 miesiące przed upływem ważności zezwolenia na pracę;
– informowanie wojewody o zmianach w zakresie wykonywania pracy przez cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę
– Jeżeli stwierdzone zostanie naruszenie tych obowiązków, pracodawca ma obowiązek niezwłocznie naprawid te zaniedbania.

Uwaga: pracodawcy nie wywiązującemu się z obowiązków, które spoczywają na nim w związku z zatrudnianiem cudzoziemca, grożą kary (od 3 000 do 5 000 zł).

Kiedy wojewoda odmówi wydania zezwolenia na pracę
Wojewoda odmówi wydania zezwolenia na pracę, gdy pracodawca:
1. zawarł we wniosku nieprawdziwe dane lub fałszywe informacje, posłużył się fałszywymi dokumentami, zeznał nieprawdę lub zataił prawdę;
2. nie spełnił określonych w ustawie warunków koniecznych do uzyskania zezwolenia;
3. prawomocnym wyrokiem sądu został uznany za winnego wykroczenia związanego z nielegalnym zatrudnianiem cudzoziemca lub w ciągu 2 lat od uznania za winnego powierzenia nielegalnego wykonywania pracy cudzoziemcowi został ponownie uznany za winnego tego samego czynu;
4. jest karany za popełnienie przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową,
5. jest karany za popełnienie przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów w związku z postępowaniem o wydanie zezwolenia na pracę lub jest podmiotem zarządzanym lub kontrolowanym przez taką osobę,
6. jest karany za przestępstwo handlu ludźmi lub jest podmiotem zarządzanym lub kontrolowanym przez taką osobę,
7. nie dopełnił obowiązków związanych z ubieganiem się o zezwolenie na pracę oraz zatrudnianiem cudzoziemca,
8. pracodawca wnioskuje o wydanie zezwolenia w stosunku do cudzoziemca, który:
– nie spełnia wymagao kwalifikacyjnych lub innych w wypadku zawodu regulowanego
– w związku z postępowaniem o wydanie zezwolenia na pracę został ukarany za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów;
9. dane cudzoziemca zostały wpisane do wykazu cudzoziemców, których pobyt w Polsce jest niepożądany więcej informacji na ten temat jest dostępnych.

Kiedy zezwolenie na pracę zachowuje ważnośd
Zezwolenie na pracę zachowuje ważnośd w wypadku:
1. gdy pracodawca zamierza powierzyd cudzoziemcowi pracę o innym charakterze lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę na okresy
łącznie nie przekraczające 30 dni w roku kalendarzowym;
Uwaga: zmiana stanowiska pracy na okres dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym powoduje koniecznośd złożenia nowego wniosku o wydanie zezwolenia na pracę.
2. zmiany siedziby lub miejsca zamieszkania, nazwy lub formy prawnej działania pracodawcy cudzoziemca;
3. przejęcia pracodawcy lub jego części przez innego pracodawcę;
4. zmiany osoby reprezentującej pracodawcę, posiadającej dokumenty potwierdzające wypełnienie określonych obowiązków i upoważnionej do reprezentowania pracodawcy wobec wojewody oraz innych organów paostwowych, jeśli okres delegowania cudzoziemca przekracza 30 dni w roku kalendarzowym;
5. obniżenia wymiaru czasu pracy określonego w umowie z cudzoziemcem przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy i nie więcej niż do połowy pełnego wymiaru czasu pracy przy jednoczesnym proporcjonalnym obniżeniu wynagrodzenia;
6. gdy cudzoziemiec nie podejmie pracy w ciągu 3 pierwszych miesięcy ważności zezwolenia lub przerwie wykonywanie pracy na okres do 3 miesięcy, pod warunkiem że wynika to z uzasadnionych przyczyn i będzie to uzgodnione z pracodawcą.
O ile warunki konieczne do wydania zezwolenia pozostają nadal spełnione, a pracodawca niezwłocznie poinformuje pisemnie wojewodę, który wydał zezwolenie o zmianie zaistniałych okolicznościach, zezwolenie zachowuje ważnośd.

Jak przedłużyd zezwolenie na pracę
Pracodawca składa wniosek o przedłużenie zezwolenia na pracę cudzoziemca. Wniosek ten musi zostad złożony nie później niż 30 dni przed upływem okresu ważności poprzedniego zezwolenia na pracę.

Do wniosku o przedłużenie zezwolenia na pracę cudzoziemca dołącza się:
– dokumenty niezbędne do uzyskania nowego zezwolenia, pod warunkiem że zmianie uległy okoliczności, które uzasadniały wydanie poprzedniego zezwolenia na pracę;
– dowód wniesienia opłaty związanej ze złożeniem wniosku;
– umowę o pracę, na podstawie której wykonywana była praca w okresie ważności poprzedniego zezwolenia.

Jeśli pracodawca uzna, że cudzoziemcowi należy się np. awans, to do otrzymania kolejnego zezwolenia typu A potrzebna jest opinia starosty dotycząca nowego stanowiska, które ma objąd cudzoziemiec

Czas trwania procedury
Zezwolenie na pracę lub odmowa wydania zezwolenia powinno zostad wydane w ciągu 1 miesiąca. W przypadku spraw szczególnie skomplikowanych – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia rozpoczęcia postępowania.

Ile kosztuje wydanie zezwolenia na pracę
50 PLN – w przypadku powierzenia pracy cudzoziemcowi na okres nieprzekraczający 3 miesięcy;
100 PLN – w przypadku powierzenia pracy cudzoziemcowi na okres dłuższy niż 3 miesiące;
200 PLN – w przypadku delegowania cudzoziemca do Polski w celu realizacji usługi eksportowej W przypadku wniosku o przedłużenie zezwolenia na pracę cena to połowa wymienianych powyżej kwot.

Tryb odwoławczy
Od decyzji przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem wojewody do Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Podstawa prawna
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca (Dz. U. z 2009 r. Nr 16, poz. 84)
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. z 2011 r. Nr 155, poz. 919)

Oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi

Dla kogo
Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy jest wpisywane do ewidencji oświadczeo przez powiatowy urząd pracy właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce stałego pobytu pracodawcy, jeżeli:
– cudzoziemiec jest obywatelem paostwa określonego w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie paostw, do których obywateli stosuje się niektóre przepisy dotyczące zezwolenia na pracę sezonową oraz przepisy dotyczące oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi •praca cudzoziemca nie jest związana z działalnością podmiotu określoną
w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2017r przepisach dotyczących pracy sezonowej
– okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi oraz okresy pracy wykonywanej na podstawie oświadczeo wpisanych do ewidencji oświadczeo wynoszą łącznie nie dłużej niż 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy niezależnie od liczby podmiotów powierzających temu cudzoziemcowi wykonywanie pracy.

W sprawach niewymagających postępowania wyjaśniającego powiatowy urząd pracy wpisuje oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeo albo starosta odmawia w drodze decyzji wpisania oświadczenia do ewidencji oświadczeo nie później niż w terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania oświadczenia, a w sprawach wymagających postępowania wyjaśniającego – nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania oświadczenia.

Jak uzyskad
W oświadczeniu o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, podlegającym wpisaniu do ewidencji oświadczeo, pracodawca zamieszcza:
1) informacje dotyczące podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi:
a) nazwę albo imię (imiona) i nazwisko,
b) adres stałego pobytu albo adres siedziby,
c) numer telefonu oraz numer faksu,
d) numery identyfikacyjne NIP i REGON – w przypadku podmiotu prowadzącego działalnośd gospodarczą, albo numer PESEL – w przypadku osoby fizycznej,
e) numer wpisu do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia – w przypadku podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, który prowadzi agencję zatrudnienia świadczącą usługi pracy tymczasowej,
f) symbol PKD oraz opis wykonywanej działalności związanej z pracą cudzoziemca,
g) oświadczenie składane pod rygorem odpowiedzialności karnej, czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 88z ust. 5 pkt 1–6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”; klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznao),
h) oświadczenie o zapoznaniu się z przepisami dotyczącymi zasad powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcom;

2) informacje dotyczące cudzoziemca:
a) imię (imiona) i nazwisko,
b) płed,
c) datę urodzenia,
d) obywatelstwo,
e) nazwę, serię, numer, datę wydania i datę ważności dokumentu podróży,
f) numer wizy lub karty pobytu oraz okres ważności tego dokumentu, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
g) dane dotyczące podstawy prawnej pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz przewidywanego sposobu wykorzystania oświadczenia wpisanego do ewidencji oświadczeo;

3) dane dotyczące pracy oferowanej cudzoziemcowi:
a) nazwę zawodu, podklasę działalności według klasyfikacji PKD, w której powierza pracę cudzoziemcowi, b) stanowisko lub rodzaj pracy,
c) miejsce wykonywania pracy,
d) okres lub okresy pracy oznaczone datami,
e) rodzaj umowy stanowiącej podstawę wykonywania pracy,
f) najniższe wynagrodzenie, jakie może otrzymywad cudzoziemiec, określone stawką godzinową lub miesięczną,
g) wymiar czasu pracy lub liczbę godzin pracy w tygodniu lub w miesiącu;

4) dane dotyczące pracodawcy użytkownika, jeżeli oświadczenie dotyczy pracy cudzoziemca w charakterze pracownika tymczasowego:
a) nazwę albo imię (imiona) i nazwisko,
b) adres stałego pobytu albo siedziby.

Test rynku pracy to procedura uzyskania informacji na temat sytuacji na lokalnym rynku pracy, potwierdzającej brak możliwości zatrudnienia na dane stanowiska obywatela Polski lub obywatela UE. Oznacza to, że cudzoziemiec może uzyskad zezwolenie na prace u danego pracodawcy w sytuacji, gdy okaże się, że wśród osób zarejestrowanych w Urzędzie Pracy nie ma takich, które mogą spełnid wymagania pracodawcy.

Procedura jest następująca:
1.Pracodawca składa w Powiatowym Urzędzie Pracy zgłoszenie wolnego miejsca pracy. Kody i nazwy zawodów można znaleźd na stronie www.praca.gov.pl.
2. Dokonywana jest analiza rejestrów bezrobotnych i poszukujących pracy.
3. Jeśli okaże się, że w rejestrach figuruje odpowiednia liczba osób spełniających wymagania wynikające ze złożonej oferty, organizowana jest rekrutacja wśród bezrobotnych i poszukujących pracy.
4. Porównuje się wysokośd wynagrodzenia proponowanego przez pracodawcę w odniesieniu do wysokości wynagrodzenia w takim samym lub podobnym zawodzie lub rodzaju pracy – stawki te powinny byd zbliżone. 5.Starosta wydaje decyzję w terminie:
– nie dłuższym niż 14 dni od dnia złożenia oferty w powiatowym urzędzie pracy, jeżeli z analizy rejestrów bezrobotnych i poszukujących pracy nie wynika możliwośd zorganizowania rekrutacji;
– nie dłuższym niż 21 dni od dnia złożenia oferty w przypadku organizowania rekrutacji wśród bezrobotnych i poszukujących pracy.
6. Informacja starosty jest przekazywana pracodawcy, który składa ją jako załącznik do wniosku o zezwolenie na pracę lub zezwolenie na pobyt i pracę

Należy mied na uwadze fakt, iż w toku procedury nie bierze się pod uwagę wskazanych w ofercie pracy wymagao, jeżeli są one zaniżone lub zawyżone w stosunku do pracy, którą cudzoziemiec ma wykonywad. Nie każda praca wymaga przeprowadzenia przez urząd pracy testu rynku pracy

Przeprowadzenie przez urząd pracy testu rynku pracy nie jest wymagane w szczególności, gdy dotyczy następujących przypadków:
1. praca, która ma byd wykonywana znajduje się w wykazie zawodów deficytowych, zamieszczonym w rozporządzeniu wojewody;
2. pracodawca ubiega się o przedłużenie zezwolenia na pracę dla tego samego cudzoziemca i na tym samym stanowisku;
3. prac pielęgnacyjno-opiekuoczych lub jako pomoc domowa na rzecz osób fizycznych w gospodarstwie domowym;
4. obywatel paostwa graniczącego z Polska lub paostwa, z którym Polska współpracuje w zakresie migracji zarobkowych (tj. Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdowy, Rosji i Ukrainy), który w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku wykonywał przez co najmniej 3 miesiące prace dla tego samego pracodawcy na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy – pod warunkiem przedstawienia potwierdzających to dokumentów;
5. inne przypadki (trener sportowy, sportowiec, odbywający szkolenie lekarz i lekarz dentysta).

Oprócz wypadków, wymienionych powyżej, przy ubieganiu się o zezwolenie na pobyt i pracę
test rynku pracy nie jest wymagany jeśli:
1) cudzoziemiec bezpośrednio przed złożeniem wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę posiadał zezwolenie na pracę lub zezwolenie na pobyt i pracę u tego samego pracodawcy na tym samym stanowisku, lub
2) cudzoziemiec spełnia warunki zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.

Kontrola legalności zatrudnienia cudzoziemca w Polsce

Co to jest nielegalne zatrudnienie
Nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca to wykonywanie pracy przez cudzoziemca:
– który nie posiada ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego go do pobytu w Polsce;
– którego podstawa pobytu w Polsce nie uprawnia do wykonywania pracy;
– który wykonuje pracę bez zezwolenia, w wypadkach gdy jest ono wymagane;
– na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę;
– bez zawarcia wymaganych umów o pracę albo umów cywilnoprawnych.

Kto jest uprawniony do przeprowadzenia kontroli
Do przeprowadzenia kontroli legalności zatrudnienia uprawnione są:
– Straż Graniczna (SG)
– Paostwowa Inspekcja Pracy (PIP)

SG może też przeprowadzad kontrole firm, gospodarstw domowych i osób fizycznych zatrudniających cudzoziemców, jak również cudzoziemców prowadzących własną działalnośd gospodarczą w Polsce. PIP jest natomiast uprawniona do kontroli legalności zatrudnienia wynikającego z zawarcia z pracownikami umów o pracę.

Podczas takich kontroli jest także sprawdzana legalnośd pobytu cudzoziemca w Polsce.

Jak wygląda kontrola
Kontrole są przeprowadzane przez co najmniej dwóch funkcjonariuszy, legitymujących się stosownymi upoważnieniami zawierającymi wskazanie podstawy prawnej, oznaczenie organu kontroli, datę i miejsce wystawienia, imię i nazwisko funkcjonariusza uprawnionego do wykonywania kontroli oraz numer jego legitymacji służbowej, nazwę i adres kontrolowanej firmy, określenie zakresu kontroli, wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakooczenia kontroli, podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji oraz pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego.

Uwaga: w sytuacji zaistnienia konieczności podjęcia niezwłocznej kontroli funkcjonariusze mogą przeprowadzid kontrolę, okazując jedynie legitymacje służbowe. Jakie dokumenty należy przedstawid do kontroli

Kontrolowany podmiot na żądanie funkcjonariuszy powinien w terminie nie dłuższym niż 7 dni przedstawid dokumenty dotyczące legalności wykonywania pracy przez cudzoziemca, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemca, czy też powierzania wykonywania pracy cudzoziemcowi.

Dokumentami tymi powinny byd w szczególności:
– zezwolenia na pracę;
– oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi;
– umowy o pracę lub umowy cywilnoprawne;
– dokumenty potwierdzające uzyskanie przez cudzoziemca prowadzącego działalnośd gospodarczą wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej.

Kontroli podlega także charakter wykonywanej przez cudzoziemca pracy oraz to, czy warunki jej wykonywania są zgodne z opisem umieszczonym w zezwoleniu/oświadczeniu.

W przypadku rozbieżności lub braku dokumentacji inspektor pracy, który stwierdzi naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia może skierowad do sądu wniosek o ukaranie osób odpowiedzialnych za stwierdzone nieprawidłowości. Dodatkowo, inspektor pracy może zawiadomid o naruszeniu przepisów właściwe organy, w szczególności w przypadku naruszenia przepisów o cudzoziemcach Policję lub Straż Graniczną.

Jakie kary grożą za nielegalne zatrudnianie cudzoziemca
Pracodawcy nielegalnie zatrudniającemu cudzoziemca grozi grzywna nie niższa niż 3000 zł. Jeżeli jednak pracodawca wprowadza cudzoziemca w błąd, wyzyskuje błąd, wykorzystuje zależnośd służbową lub niezdolnośd do należytego pojmowania i tym działaniem doprowadza cudzoziemca do nielegalnego wykonywania pracy grzywna może wynieśd do 10000 zł.

Cudzoziemiec pracujący niezgodnie z przepisami polskiego prawa narażony jest na karę – w wysokości nie niższej niż 1000 zł. Osoba taka może otrzymad decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Ponadto w Polsce obowiązuje prawo, które określa sankcje dla pracodawców powierzających wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Polski i tryb dochodzenia roszczeo z tytułu wynagrodzenia i związanych z nim świadczeo. W ich myśl pracodawca przed zatrudnieniem obywatela spoza UE musi upewnid się, że cudzoziemiec posiada dokument uprawniający go do pobytu w Polsce

Za zatrudnienie cudzoziemca, który nie ma prawa pobytu w Polsce pracodawcy ponoszą surowe kary finansowe, a także są zobowiązani do wypłaty należnych nielegalnie zatrudnionym przez nich cudzoziemcom zaległych wynagrodzeo (obowiązuje domniemanie istnienia stosunku pracy przez okres 3 miesięcy) i związanych z nimi świadczeo (uiszczenia składek na ubezpieczenie społeczne, podatku) oraz do pokrycia kosztów ich powrotu do kraju pochodzenia. Dodatkowo pracodawcy tacy zostaną pozbawieni prawa do korzystania z dotacji publicznych, w tym funduszy unijnych.

Podstawa prawna
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Paostwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. 2007 nr 89 poz. 589).

Życie w Polsce

Pomagamy Ci cały czas, gdyż zarówno przed wyjazdem, w jego trakcie i już na miejscu będziemy służyć wiedzą i pomocą. Przewodnik TRULY.work, to jedyne na rynku kompendium wiedzy, opartej na rzetelnej informacji i wieloletnim doświadczeniu w tym zakresie. Znamy odpowiedź na każde Twoje pytanie i wątpliwości, jesteśmy mistrzami w znajdowaniu optymalnych rozwiązań w odpowiedzi na problemy.

Mieszkanie

UMOWA
Umowa najmu (wynajmu) poświadcza zobowiązanie właściciela do oddania najemcy (wynajmującemu) lokalu do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca (wynajmujący) zobowiązuje się płacid w tym czasie wynajmującemu ustaloną kwotę za wynajem.

Umowa wynajmu (najmu) mieszkania/domu powinna zostad zawarta pomiędzy wynajmującym a właścicielem danego lokalu na piśmie w języku polskim. Nie ma standardowego wzoru umowy. Przykładowe wzory umów najmu można znaleźd w Internecie. Umowa może byd sporządzona w dowolnej formie i może byd napisana odręcznie. Musi jednak zawierad wszystkie dane, które wymienione są poniżej.
Ważne: Nie ma konieczności rejestrowania umów najmu (np. u notariusza, w urzędzie gminy czy innej instytucji).

Umowa wynajmu mieszkania/domu potwierdza bowiem prawo do korzystania z wynajmowanego lokalu. Umowa może byd sporządzona na określony czas (np. 1 miesiąc, 3 miesiące, rok), bądź na czas nieokreślony. Każdy typ umowy można rozwiązad na określonych warunkach.

W umowie określony zostaje poziom opłat stałych (czynsz), terminy i forma ich zapłaty, kwota wpłaconej kaucji czy okres trwania i wypowiedzenia umowy (często wynoszący 1 miesiąc). W umowie warto również zamieścid opis i stan techniczny mieszkania w momencie jego przekazania. Można wykonad również dokumentację zdjęciową faktycznego stanu technicznego lokalu w momencie rozpoczęcia najmu. Umowa powinna również określad, kto jest odpowiedzialny za uiszczenie opłat za media (często leży to w gestii wynajmującego)

W załączniku do umowy warto też wskazad stan liczników, np. prądu, wody, gazu. Dane takie pomogą wskazad, jakie było faktyczne zużycie mediów przez wynajmującego przez okres, w którym mieszkał w danym lokalu.

Ponadto umowa najmu powinna zawierad informacje o stronach umowy i jej przedmiocie:
– dane właściciela i najemcy (imiona i nazwiska, daty urodzenia, adresy zamieszkania i do korespondencji, numery PESEL (również cudzoziemca, jeżeli ma nadany taki numer) oraz numery dokumentów poświadczających powyższe dane, np. dowód osobisty wydany na terenie Polski czy paszport i karta pobytu dla obcokrajowca),
– przedmiocie umowy najmu wraz z dokładnym adresem lokalu (miasto, ulica, numer budynku i mieszkania).

Opłaty
Wynajem mieszkania wiąże się z kosztami, w które wchodzą:
– opłaty za wynajem mieszkania (stała opłata miesięczna, często obejmująca czynsz a także wynagrodzenie pośrednika, jeżeli korzystasz z usług pośrednictwa nieruchomości).

Najemca obowiązany jest do płacenia opłat w terminie i częstotliwości ustalonej w umowie. A jeżeli warunki płatności nie zostały określone w umowie, opłaty powinny byd uiszczane:
– gdy najem trwa nie dłużej niż 1 miesiąc – z góry za cały okres najmu,
– gdy najem ma trwad dłużej niż 1 miesiąc albo gdy umowa była zawarta na czas nieoznaczony – miesięcznie, do 10-ego dnia każdego miesiąca.

Wynajmujący może podwyższyd czynsz zapisany w umowie na miesiąc naprzód na koniec każdego miesiąca kalendarzowego. Zmiana wysokości czynszu wymaga podpisania aneksu (dodatkowych ustaleo do umowy).
– opłaty za zużycie wody, prądu, gazu – zaliczki na wodę i prąd są często wliczone w czynsz – jednak wszelkie niedopłaty powinny byd regulowane dodatkowo przez wynajmującego (zgodnie ze stanem liczników w rozliczeniach okresowych), a w przypadku braku liczników w lokalu – opłaty ryczałtowe,
– dodatkowe opłaty, np. ochrona, fundusz remontowy, dodatkowe media, Internet.

Przy podpisywaniu umowy właściciel mieszkania zazwyczaj wymaga wpłacenia kaucji, czyli pewnej sumy pieniędzy, która może byd wykorzystana na pokrycie strat wynikających z użytkowania mieszkania/domu (np. na ewentualną naprawę wyrządzonych szkód czy zniszczeo). Kaucja jest pobierana najczęściej w wysokości 1-2 miesięcznej opłaty za wynajem.
Kaucja ta jest zwracana, gdy wynajmujący rozwiązuje umowę i opuszcza mieszkanie. Jeśli właściciel nie stwierdzi szkód lub zniszczeo kaucja jest zwracana w całości, jeśli natomiast szkody zostaną stwierdzone, to właściciel ma prawo potrącid z kaucji kwotę, która pokryje w jego przekonaniu poniesione szkody. Jeśli szkody będą duże, to właściciel ma prawo nie zwrócid kaucji w ogóle.

Najemca lokalu zobowiązany jest również do pokrycia drobnych wydatków w takcie eksploatacji lokalu, w szczególności dotyczących:
– drobnych napraw podłóg, drzwi, okien,
– malowania ścian, podłóg, wewnętrznej strony drzwi wejściowych,
– drobnych napraw instalacji i urządzeo technicznych umożliwiających korzystanie ze światła dziennego, ogrzewania, wody.

Uwaga: Należy pamiętad, że pobieranie dodatkowych opłat przez właścicieli za
umożliwienie meldunku najemcy jest niegodne z polskim prawem.

Zameldowanie w wynajętym lokalu
W Polsce istnieje obowiązek meldunkowy, który obejmuje zarówno obywateli Polski, jak i cudzoziemców. Dla cudzoziemca obowiązek ten oznacza, że musi on zameldowad się w Polsce najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od chwili przekroczenia granicy polskiej, chyba że pobyt w Polsce nie będzie przekraczad 14 dni.

Przedstawienie potwierdzenia dopełnienia obowiązku meldunkowego wymagane jest w trakcie procedur związanych z legalizacją pobytu cudzoziemca w Polsce (np. przy ubieganiu się o kartę pobytu).

Tylko cudzoziemiec przebywający w Polsce na podstawie dokumentów dających mu prawo do pobytu w Polsce (np. ważnej wizy lub karty pobytu) może zameldowad się.

Zameldowanie tymczasowe
Aby cudzoziemiec mógł zameldowad się w Polsce w wynajętym mieszkaniu, musi posiadad podpisaną z właścicielem mieszkania umowę o wynajem mieszkania.
Z umową o wynajem mieszkania oraz z ważnym paszportem zagranicznym i wizą lub kartą pobytu należy udad się do urzędu miasta/gminy właściwym ze względu na lokalizację mieszkania. W urzędzie miasta/gminy należy wypełnid formularz w języku polskim o „zgłoszenie pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące. Formularz zgłoszenia na pobyt czasowy trwającego ponad 3 miesiące jest dostępny

Zameldowania na pobyt czasowy do 3 miesięcy dokonuje się w formie ustnej w odpowiednim urzędzie. Potwierdzenie zameldowania jest wydawane bezpłatnie w chwili przyjęcia zgłoszenia meldunkowego. Osoba otrzymuje dokument potwierdzający zameldowanie (ważny do czasu upływu terminu zameldowania).

Uwaga: Jeżeli cudzoziemiec nie ma w Polsce numeru PESEL, to jeśli zamelduje w Polsce na okres powyżej 3 miesięcy, to urząd gminy/miasta przyzna mu ten numer
Uwaga! W niektórych urzędach miasta/gminy, oprócz podpisanej umowy jest również wymagana pisemna zgoda właściciela mieszkania na zameldowanie cudzoziemca w jego mieszkaniu lub też wymagana jest obecnośd właściciela w urzędzie miasta/gminy podczas meldowania się cudzoziemca.

Zameldowanie na stałe
Cudzoziemiec posiadający zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE może zameldowad się w Polsce na pobyt stały.

Wymagane wnioski i dokumenty do wglądu umożliwiające uzyskanie meldunku stałego:
– formularz „zgłoszenie pobytu stałego”; formularz jest dostępny
– podpisana umowa o wynajem mieszkania z właścicielem mieszkania;
– cudzoziemiec przedstawia kartę pobytu wydaną w związku z udzieleniem zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE
– Uwaga! Osoba meldująca się na druku „zgłoszenie pobytu stałego” ma obowiązek przedstawid potwierdzenie pobytu w lokalu dokonane przez właściciela mieszkania w formie czytelnego podpisu z oznaczeniem daty jego złożenia.

Rozwiązanie (zakończenie) umowy najmu
Umowa zawarta na czas określony (np. na 1 rok) rozwiązuje się automatycznie po zakooczeniu okresu jej ważności. Umowę można wypowiedzied (zakooczyd) najlepiej w formie pisemnej z zachowaniem określonego w umowie okresu wypowiedzenia wskazanego w danej umowie.

Umowy na czas nieoznaczony (bezterminowe) można wypowiedzied z zachowaniem terminu wypowiedzenia zawartego w umowie, a gdy okres wypowiedzenia nie jest zapisany w umowie, zgodnie z ustawowymi okresami wypowiedzenia. Ustawowy termin wypowiedzenia umowy najmu (podpisanej na czas nieokreślony, przy miesięcznych płatnościach czynszu) wynosi 3 miesiące licząc od kooca miesiąca kalendarzowego, w których nastąpiło wypowiedzenie.
W innych przypadkach:
– gdy czynsz jest płacony w odstępach czasu dłuższych niż miesiąc – najem można wypowiedzied najpóźniej na 3 miesiące naprzód na koniec kwartału kalendarzowego,
– gdy czynsz jest płacony w krótszych odstępach czasu niż 1 miesiąc – na trzy dni naprzód,
– gdy najem jest dzienny – na jeden dzieo naprzód.

Wypowiedzenia umowy może dokonad zarówno osoba wynajmująca, jak również właściciel lokalu. Właściciel ma prawo dokonad rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym, gdy lokator wykorzystuje go w sposób niezgodny z przeznaczeniem, np. dokonuje zniszczeo, prowadzi w nim działalnośd gospodarczą, w lokalu przebywają i nocują osoby, które nie mają do tego prawa.

Wynajmujący może wypowiedzied najem bez zachowania terminu wypowiedzenia również, jeżeli najemca nie płaci czynszu w terminie co najmniej przez dwa pełne okresy płatności (w przypadku miesięcznych płatności – 2 miesiące) oraz wynajmujący uprzedził najemcę o fakcie wypowiedzenia na piśmie i ustalił dodatkowy miesięczny termin spłaty zaległości.

Po zakooczeniu najmu, najemca ma obowiązek opuścid lokal w stanie nie gorszym, niż w momencie rozpoczęcia najmu.
Obowiązek meldunkowy nie rodzi żadnych uprawnieo obcokrajowca do nieruchomości. Meldunek jest po prostu potwierdzeniem stanu faktycznego, czyli przebywania określonej osoby w danym lokalu.
Uwaga: Należy pamiętad, że pobieranie dodatkowych opłat przez właścicieli za umożliwienie czasowego meldunku najemcy jest niezgodne z polskim prawem.

Dojazd do pracy

Transport publiczny w miastach
W każdym mieście w Polsce można skorzystad z autobusów.
W większych miastach kursują także tramwaje (np. Warszawa, Kraków, Wrocław, Gdaosk, Poznao).

W Warszawie można skorzystad także z jednej linii metra (druga jest obecnie w budowie).
Aktualny rozkład linii, mapy połączeo oraz rozkład jazdy dla środków transportu publicznego w Warszawie można sprawdzid na stronie Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie (strona dostępna także w języku angielskim, niemieckim i rosyjskim).

Zazwyczaj istnieje kilka rodzajów biletów. W przypadku każdego rodzaju biletu jest możliwośd skorzystania z ulgi (tzw. bilet ulgowy). Ogólnie, z ulgi mogą korzystad uczniowie i studenci do 26 roku życia na podstawie ważnych legitymacji. W zależności od miasta można spotkad bilety czasowe lub obowiązujące na przejazd daną linią autobusową lub tramwajową.

Zwykle można korzystad z biletów w postaci kartonika ale wiele miast wprowadza udogodnienia umożliwiając płatności za pomocą aplikacji mobilnych

Uwaga: Bilet w postaci kartonika należy skasowad zaraz po wejściu do autobusu lub tramwaju!

Te same bilety są ważne na tramwaje, autobusy i metro. W ramach biletu przewozid można także bagaż (np. walizkę, plecak), rowery i zwierzęta. wiedzied:
– Kontrola biletów: kontrolerzy nie noszą uniformów, ale kontroler musi posiadad identyfikator ze zdjęciem, numerem identyfikacyjnym oraz datą ważności. Chod na rewersie identyfikatora znajduje się imię i nazwisko kontrolera, nie ma on obowiązku podawad pasażerowi tych danych. Kontrolerzy zanim zaczną sprawdzad bilety, blokują kasowniki.
– Kara za przejazd bez ważnego biletu (oraz jeśli osoba jest uprawniona do korzystania z ulgi – bez ważnego dokumentu uprawniającego do korzystania z tej ulgi) wynosi w Warszawie od 140 do 180 PLN (+ opłata za przejazd). Kontroler musi wtedy wystawid dokument potwierdzający przyjęcie opłaty. Jeśli pasażer nie chce lub nie może opłacid mandatu na miejscu, to otrzymuje pokwitowanie, na którym znajduje się informacja o wysokości należności oraz o terminie jej płatności (w tym przypadku opłatę można uiścid w Punkcie Obsługi Pasażerów ZTM, na poczcie lub przelewem). W tym przypadku, kontroler zażąda jednak dokumentu potwierdzającego tożsamośd pasażera (np. paszportu). Jeśli opłata ta nie zostanie uiszczona w podanym terminie, to przewoźnik może skierowad sprawę do sądu.

W Polsce nie wolno palid na przystankach! Za nieprzestrzeganie tego zakazu grozi grzywna w wysokości 500 zł.

Taksówki
Oprócz transportu publicznego w Polsce można korzystad z taksówek. W Warszawie maksymalna opłata początkowa za przejazd taksówką wynosi około 8 zł. Cena za 1 km w dzieo wynosi od 1.5 do 3 zł. Cena w nocy może byd wyższa.
W każdej taksówce są taksometry. Taksometry służą do obliczania (według ustalonych taryf, które muszą byd wskazane na tylnych drzwiach taksówki) należności za długośd drogi przebytej przez taksówkę lub/i za czas jej wynajęcia. Taksówkarz ma obowiązek do wystawienia na naszą prośbę paragonu.

Uwaga: Zamawiając taksówkę należy korzystad z usług licencjonowanych przewoźników, czyli tych, którzy należą do korporacji. Taksówki należące do korporacji są opisane (np. na tzw. kogucie lub/i z boku samochodu). Należy szczególnie uważad w okolicach dworców kolejowych, autobusowych oraz lotnisk i sprawdzad taryfy wskazane na drzwiach taksówki, ponieważ zdarza się, iż są one znaczenie zawyżone.

Pociągi międzymiastowe
W ruchu krajowym najdroższe i najszybsze są pociągi InterCity (IC) i Ekspres (EX). Taosze są pociągi pospieszne oraz TLK. Najtaosze i najwolniejsze są pociągi osobowe.

Ceny połączeo są zróżnicowane i zależą od rodzaju pociągu i długości trasy. Na cenę mogą mied wpływ także posiadane ulgi i obowiązujące promocje (np. bilety weekendowe; więcej informacji na temat promocji w pociągach Intercity i Expres można znaleźd na stronach internetowych. Co do zasady, uczniowie, studenci do 26 roku życia na podstawie ważnych legitymacji korzystają z 50 % ulgi na przejazdy, a osoby posiadające Kartę Polaka z 37% ulgi.

Orientacyjne ceny biletów:
– Warszawa – Kraków – od 60 do 125 zł
– Warszawa – Gdaosk – od 120 do 170 zł
– Warszawa – Wrocław – od 120 do 170 zł
– Warszawa – Poznao – od 120 do 160 zł
– Kraków – Gdaosk – do 70 do 140 zł

Aktualny rozkład jazdy i ceny pociągów w Polsce można znaleźd na stronie internetowej

Bilet można kupid bezpośrednio na dworcu w kasie lub przez Internet na pociągi Express, InterCity i TLK na stronie internetowej
Więcej informacji jest dostępne na stronach Polskich Kolei Paostwowych

Autobusy
Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej (PKS) posiada oddziały na terenie całej Polski – w każdym mieście znajduje się dworzec autobusowy.

Rozkłady jazdy autobusów oraz cenniki biletów można sprawdzid na dworcach autobusowych na tablicach informacyjnych, w punktach informacyjnych oraz na stronach internetowych PKS (PKS ma oddziały w każdym większym mieście, a zatem szukając połączeo np. z Białegostoku, do wyszukiwarki należy wpisad „PKS Białystok”).
Bilety można kupid w kasach dworcowych lub u kierowcy bezpośrednio przed odjazdem.
Poza autobusami PKS można też skorzystad z oferty prywatnych przewoźników autobusowych. Przewoźnicy prywatni dowolnie kształtują ceny, dlatego mogą się one różnid.

Przewoźnicy prywatni oferują zarówno przejazdy podmiejskie, międzymiastowe, jak i międzynarodowe.
W przypadku przejazdów podmiejskich informacji o przewoźników należy zasięgnąd w danym mieście, np. na dworcu autobusowym. W przypadku tego rodzaju przejazdów, bilet często można kupid bezpośrednio u kierowcy.
Przejazdy międzymiastowe, jak i międzynarodowe oferują np. FlixBus, Agat, Eurolines, Intercars, Sindbad. Bilet na przejazd autokarem zwykle można kupid w wydzielonych punktach na dworcach autobusowych lub na stronach internetowych przewoźników.

Orientacyjne ceny usług w Polsce

Ceny tych samych usług w różnych miastach są różne. Zazwyczaj najdroższe usługi są w Warszawie i innych dużych miastach Poniżej podano przykładowe ceny usług (stan na 01.05.2019)

Ceny usług Poczty Polskiej
Przesyłka listowa krajowa, ekonomiczna do 50g – około 4 PLN Paczka pocztowa krajowa ekonomiczna do 1 kg – około 16 PLN Przekaz pocztowy na Ukrainę na sumę 2000 zł – około 43PLN

Ceny wizyty prywatnej do lekarza
Konsultacja internisty od 80 do 150PLN Konsultacje stomatologa od 50 do 100PLN

Ceny usług fryzjera
Strzyżenia damskie:
Włosy krótkie – 20 – 50 PLN Włosy długie – 50 – 120 PLN Strzyżenia męskie:
Włosy krótkie – 20 – 70 PLN Włosy długie – 30- 100 PLN

Ile kosztuje rozrywka w Polsce
Bilet do kina – od 15 do 25 złotych.
Obiad w restauracji – od 15 do 40 złotych
Karnet miesięczny do siłowni – od 80 do 160 złotych

Telekomunikacja w Polsce

Telefony komórkowe
W Polsce można mied telefon abonamentowy lub na kartę (tzw. pre-paid).

Telefon na kartę to rozwiązanie korzystne dla osób, które nie mogą lub nie chcą wiązad się umową z operatorem i które raczej potrzebują telefonu do pozostawania z innymi w kontakcie, niż do prowadzenia długich rozmów. Aby skorzystad z oferty na kartę należy kupid aparat telefoniczny oraz tzw. zestaw startowy (dostępny w salonach, ale także często po prostu w kioskach), a następnie aktywowad go, co następuje przez przeprowadzenie pierwszej rozmowy. Kartę należy doładowywad co najmniej w okresach wskazanych przez operatora (np. co miesiąc lub co 3 miesiące – długośd tego okresu zależy od wartości doładowania) bądź też częściej, w sytuacji gdy wykorzysta się dostępne środki.

Atutem telefonu na abonament jest to, że pod warunkiem opłacania abonamentu, nie zabraknie środków, aby wykonad połączenie, jak może się zdarzad w wypadku telefonu na kartę. Wadą natomiast jest koniecznośd podpisania umowy na okres co najmniej 24 miesięcy i koniecznośd comiesięcznego regulowania rachunku. Aby skorzystad z usług abonamentowych należy podpisad z operatorem umowę o ich świadczenie. W tym celu cudzoziemiec musi pójśd do salonu operatora i przedstawid mu zestaw dokumentów. Zazwyczaj jest to: paszport, karta pobytu, zezwolenie na pracę, ważna karta kredytowa lub bieżący rachunek za telefon komórkowy lub stacjonarny. Student – cudzoziemiec może także zostad poproszony o przedstawienie legitymacji studenckiej.

Uwaga: Cudzoziemiec z kartą czasowego pobytu nie może zawrzed umowy z operatorem na okres dłuższy niż okres ważności samej karty.

Cudzoziemiec przebywający w Polsce na podstawie wizy, może mied tylko telefon na kartę.

W Polsce istnieje kilku popularnych operatorów telefonii komórkowej. Szczegóły ofert można znaleźd na ich stronach internetowych:
T-Mobile, Orange Polska, Play, Plus
Dostępne są także karty pre-paid wirtualnych operatorów, którzy często oferują taosze możliwości korzystania z Internetu mobilnego

Heyah, RedBull MOBILE, VirginMobile Njumobile
Warto wiedzied: Połączenia w sieci jednego operatora są zazwyczaj taosze. Czasami operatorzy oferują darmowe połączenia w tej samej sieci. Dlatego warto, by znajomi i rodzina korzystali z usług jednego operatora.

Internet
Średni koszt Internetu, z którego można korzystad w domu wynosi od 50 do 100 zł na miesiąc. W tym wypadku istnieje koniecznośd podpisania umowy (zazwyczaj przynajmniej 12-miesięcznej) z dostawcą. Bardzo często dostawcy proponują pakiet: Internet + telewizja kablowa.
Koszt Internetu różnych dostawców według województwa może się różnid

W Polsce coraz popularniejsze stają się sieci wi-fi. W miastach dostęp do tego typu sieci jest często bezpłatny, ale aby z nich skorzystad, trzeba przyjśd w to miejsce z własnym laptopem/telefonem z dostępem do Internetu/tabletem. Obszary, gdzie można uzyskad dostęp do Wi-Fi to hotspoty.

Zagrożenia

Handel ludźmi
Handlem ludźmi jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem:
– przemocy lub groźby,
– uprowadzenia,
– podstępu,
– wprowadzenia w błąd albo wyzyskania błędu lub też niezdolności do należytego rozumienia podjętego działania,
– nadużycia stosunku zależności, wykorzystania krytycznego położenia lub stanu bezradności,
– udzielenia albo przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy osobie sprawującej opiekę lub nadzór nad inną osobą w celu jej wykorzystania, nawet za jej zgodą, w szczególności w prostytucji, pornografii lub innych formach seksualnego wykorzystania, w pracy lub usługach o charakterze przymusowym, w żebractwie, w niewolnictwie lub innych formach wykorzystania poniżających godnośd człowieka lub w celu pozyskania komórek, tkanek lub narządów wbrew przepisom ustawy.

UWAGA: Jeżeli zachowanie sprawcy dotyczy dziecka (osoby poniżej 18. roku życia), stanowi ono handel ludźmi, nawet gdy nie zostały użyte wyżej wymienione metody lub środki.

Handel ludźmi to przestępstwo zagrożone w Polsce karą od 3 do 15 lat pozbawienia wolności. Karalne jest również przygotowanie do popełnienia przestępstwa handlu ludźmi.
UWAGA! Ofiarom handlu ludźmi przysługuje pomoc, niezależnie od obywatelstwa i statusu prawnego.

Pomoc można uzyskad w Krajowym Centrum Interwencyjno-
Konsultacyjnym http://www.kcik.pl/index.html KCIK prowadzone jest przez organizacje pozarządowe (www.strada.org.pl oraz www.po-moc.pl), a jego działalnośd jest finansowana z budżetu paostwa.
Świadczona pomoc jest bezpłatna.
– KCIK świadczy pomoc dla osób uznanych za ofiary handlu ludźmi przez Policję, Straż Graniczną, Prokuraturę lub pracowników KCIK-u.
– KCIK świadczy pomoc także tym wszystkim, którzy w opinii ekspertów KCIK są ofiarami handlu ludźmi, a nie nawiązali lub nie chcą nawiązad kontaktu z Policją, Strażą Graniczną czy Prokuraturą.

Święta i zakaz handlu

Wszystkie dni świąteczne w Polsce są dniami płatnymi i wolnymi od pracy, poza dwoma wyjątkami. Niedziela Wielkanocna oraz Zesłanie Ducha Świętego (pięddziesiątnica) zawsze wypadają w niedzielę i są uznawane za dzieo odpoczynku dla każdego Polaka. Pracownicy którzy muszą pójśd w któryś z tych dni do pracy dostają w zamian dzieo płatnego urlopu do odebrania.

Dni świąteczne w Polsce są ustalone zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Dokument ten ustala daty wszystkich świąt narodowych i daje rządowi w razie potrzeby możliwośd jednorazowego ogłoszenia jakiegoś dnia świętem. Dokument ten także stwierdza, że każde święto obchodzone w niedzielę musi przypadad na dokładnie ten dzieo tygodnia. Stawka płacona za dni wolne od pracy nie różni się niczym od zwykłej.

Polski Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia pracownikowi płatnego dnia wolnego w każde święto narodowe. Pracownicy, których zawód wymaga tego by przyszli do pracy we święto, mają zagwarantowany dzieo wolny do odebrania. Prawo zabrania dodawania do umowy o pracę zapisów pozbawiających przywilejów do płatnych dni wolnych oraz do odebrania ich w innym terminie.

Najważniejsze święta w Polsce:
Boże Ciało – Dzieo w którym obchodzi się Boże Ciało jest zależny od Wielkanocy, jest nim czwartek dziewiątego tygodnia po Niedzieli Wielkanocnej. Wielu Polaków robi sobie dzieo wolny nie tylko w Boże Ciało, ale także w następujący po nim piątek, by cieszyd się długim, bo czterodniowym weekendem

Boże Narodzenie – to dwa dni świąt 25 i 26 grudnia, ale warto wiedzied, że w Polsce wigilia Bożego Narodzenia jest także ważnym dniem i dzieo przed świętami sklepy zazwyczaj są otwarte do 14:00.

Święto Konstytucji – W Polsce dzieo konstytucji obchodzi się 3 maja w rocznicę utworzenia w Polsce demokratycznej monarchii konstytucyjnej w 1791 roku.

Święto Niepodległości – W Polsce Dzieo Niepodległości obchodzi się co roku 11 listopada. Tego dnia oddaje się honor wszystkim, którzy walczyli o wolnośd ojczyzny.

Wielkanoc – Wszystko to zależy od pierwszej wiosennej pełni księżyca. To na podstawie pełni ustalana jest Wielkanoc. Zawsze musi byd ona wyznaczona na pierwszą niedzielę po pełni. Dniem wolnym od pracy jest także poniedziałek.

Zesłanie Ducha Świętego – to święto ruchome. Obchodzone w niedziele 49 dni (7 tygodni) po Wielkanocy (maj, czerwiec) Z racji tego, że Zielone Świątki (inna nazwa tego święta) to w Polsce święto paostwowe, tego dnia większośd firm i sklepów będzie zamknięta.

Dni ustawowo wolne od pracy:
1 stycznia – Nowy Rok
6 stycznia – Święto Trzech Króli
Pierwszy dzieo Wielkiej Nocy (święto ruchome)
Drugi dzieo Wielkiej Nocy (tj. Poniedziałek Wielkanocny, święto ruchome)
1 maja – Święto Paostwowe
3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja
Pierwszy dzieo Zielonych Świątek (właśc. w chrześcijaostwie Zesłanie Ducha Świętego; święto ruchome, jednak zawsze w niedzielę)
Dzień Bożego Ciała (tj. liturgiczna uroczystośd Najświętszego Ciała i Krwi Paoskiej, święto ruchome, przypada w czwartek)
15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny (tę uroczystośd liturgiczną wymienia ustawa; data ta jest zbieżna z przywróconym w 1992 r. Świętem Wojska Polskiego)
1 listopada – Wszystkich Świętych
11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości
25 grudnia – pierwszy dzieo Bożego Narodzenia
26 grudnia – drugi dzieo Bożego Narodzenia

W Polsce w związku z Ustawą z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni , mogą wystąpid problemy z zakupem podstawowych produktów żywnościowych oraz innych dóbr. Nie wszystkie sklepy jednak będą zamknięte w każdy wolny dzieo

Przewidziano kilka wyjątków — handel ma byd dozwolony:
– w dwie niedziele bezpośrednio poprzedzające Boże Narodzenie;
– w jedną niedzielę bezpośrednio poprzedzającą Wielkanoc, czyli Niedzielę Palmową;
– w ostatnią niedzielę stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia, chyba że w tych dniach wypada święto wolne od pracy, co może zdarzyd się w kwietniu w przypadku Wielkanocy oraz w maju z powodu Zesłania Ducha Świętego (Zielonych Świątek).

Kogo nie obejmie zakaz handlu w niedziele
Ustawa obejmuje szereg wyjątków dopuszczających sprzedaż również w niedziele. Wśród nich są:
– stacje benzynowe,
– apteki i punkty apteczne,
– punkty gastronomiczne,
– sklepy internetowe,
– strefy wolnocłowe,
– sklepy, w których handel prowadzony jest przez właściciela osobiście i na własny rachunek. Zazwyczaj małe sklepy osiedlowe.

Działalność gospodarcza

Pomagamy Ci cały czas, gdyż zarówno przed wyjazdem, w jego trakcie i już na miejscu będziemy służyć wiedzą i pomocą. Przewodnik TRULY.work, to jedyne na rynku kompendium wiedzy, opartej na rzetelnej informacji i wieloletnim doświadczeniu w tym zakresie. Znamy odpowiedź na każde Twoje pytanie i wątpliwości, jesteśmy mistrzami w znajdowaniu optymalnych rozwiązań w odpowiedzi na problemy.

Prowadzenie działalności gospodarczej przez cudzoziemców

Niektórzy cudzoziemcy mogą zakładad i prowadzid działalnośd gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Oznacza to, iż mogą oni podejmowad i prowadzid każdą dopuszczoną polskim prawem formę działalności gospodarczej.

Do grupy tych cudzoziemców należą migranci, którzy posiadają w Polsce:
1) zezwolenie na pobyt stały;
2) zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE;
3) zezwolenie na pobyt czasowy udzielone członkowi rodziny cudzoziemca w celu połączenia z rodziną – kogo uważa się za członka rodziny?
4) zezwolenie na pobyt czasowy udzielone na podstawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, udzielonego przez inne niż Polska paostwo członkowskie UE, jeżeli taka osoba uzasadni swoje zamieszkiwanie w Polsce;
5) zezwolenie na pobyt czasowy udzielone członkowi rodziny cudzoziemca, który posiada pobyt rezydenta długoterminowego UE, przyznany przez inne paostwo niż Polska, i który uzasadni swoje zamieszkiwanie w Polsce, jeżeli taki członek rodziny przebywał z cudzoziemcem w innym paostwie członkowskim UE i chce razem z nim przebywad w Polsce;
6) zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w celu podjęcia lub kontynuacji stacjonarnych studiów wyższych lub stacjonarnych studiów doktoranckich w Polsce;
7) zezwolenie na pobyt czasowy i pozostają w związku małżeoskim, zawartym z obywatelem polskim mieszkającym w Polsce (małżonkowie obywateli polskich mają prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, wynikające z faktu małżeostwa, o ile ich podstawą pobytu jest zezwolenie na pobyt czasowy);
8) status uchodźcy;
9) ochronę uzupełniającą;
10) zgodę na pobyt tolerowany;
11) korzystają w Polsce z ochrony czasowej;
12) posiadają ważną Kartę Polaka.

Pozostali cudzoziemcy, którzy nie zostali wymienieni powyżej (na przykład ci, którzy przebywają w Polsce na podstawie wizy, czy też ci, którzy przebywają zagranicą, a rejestracja działalności gospodarczej nie wymaga ich fizycznej obecności w Polsce), mogą podejmowad i wykonywad działalnośd gospodarczą wyłącznie w formie:
– spółki komandytowej – więcej informacji na temat rejestracji, prowadzenia oraz zobowiązao związanych z prowadzeniem tej formy działalności gospodarczej jest dostępnych
– spółki komandytowo-akcyjnej – więcej informacji na temat rejestracji, prowadzenia oraz zobowiązao związanych z prowadzeniem tej formy działalności gospodarczej jest dostępnych
– spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – więcej informacji na temat rejestracji, prowadzenia oraz zobowiązao związanych z prowadzeniem tej formy działalności gospodarczej jest dostępnych
– spółki akcyjnej – więcej informacji na temat rejestracji, prowadzenia oraz zobowiązao związanych z prowadzeniem tej formy działalności gospodarczej jest dostępnych

Uwaga: umowy międzynarodowe pomiędzy poszczególnymi paostwami a Polską mogą wprowadzad dodatkowe ograniczenia lub uprawnienia. W związku z tym, należy upewnid się, czy w stosunku do paostwa pochodzenia cudzoziemca nie obowiązuje umowa międzynarodowa.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadzi internetową bazę traktatową, w której można taką informację sprawdzid.
O procedurze legalizacji pobytu na podstawie działalności gospodarczej można przeczytad
Uwaga: Cudzoziemiec, który chce jedynie założyd jedną z czterech spółek wymienionych powyżej, nie musi posiadad prawa do pobytu w Polsce. Wynika to z faktu, iż taki cudzoziemiec jest właścicielem firmy i, co do zasady, jego obecnośd w Polsce nie jest wymagana (np. może on zarejestrowad firmę np. przez Internet). Jeżeli jednak cudzoziemiec planuje wykonywad w firmie, której jest właścicielem określoną pracę (np. zarządzad firmą) musi uzyskad zezwolenie na pracę na określonym stanowisku (np. dyrektor) oraz musi uzyskad podstawę do pobytu w Polsce (np. wizę, kartę pobytu).

Członkowie rodziny osób zagranicznych, do których odnoszą się umowy międzynarodowe i którzy mogą podejmowad działalnośd gospodarczą w formie spółki komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej, posiadający zezwolenie na zamieszkanie na pobyt czasowy, mogą podejmowad i wykonywad działalnośd gospodarczą na takich samych zasadach, jak te osoby zagraniczne.
Członkowie rodziny, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy, udzielone w związku z przybywaniem lub przebywaniem w Polsce w celu połączenia z rodziną cudzoziemców (którzy posiadają zezwolenie na pobyt czasowy i wykonują działalnośd gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dokonanego na zasadzie wzajemności), mogą podejmowad i wykonywad działalnośd gospodarczą na takich samych zasadach, jak ci cudzoziemcy.

Warto wiedzied: Osoby, które są zainteresowane prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce mogą skontaktowad się z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), która oferuje szkolenia dla przedsiębiorców oraz organizuje studia podyplomowe z zakresu przedsiębiorczości.

SPÓŁKA KOMANDYTOWA
Spółka komandytowa jest przeznaczona do prowadzenia przedsiębiorstwa pod własną firmę, (oznacza to, że nazwa spółki komandytowej powinna zawierad nazwisko jednego lub kilku wspólników oraz dodatkowe oznaczenie “spółka komandytowa”, np. ABC Jan Kowalski – spółka komandytowa).

Spółka nie ma osobowości prawnej, ale ma ona zdolnośd prawną – może ona we własnym imieniu nabywad prawa, w tym własnośd nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągad zobowiązania, pozywad lub byd pozywaną (co to jest osobowośd prawna?).

Kto może założyd spółkę komandytową?
Założyd spółkę komandytową mogą minimalnie 2 osoby fizyczne, prawne lub jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolnośd prawną (np. spółki cywilne) (co to jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawna?).
Procedura założenia spółki komandytowej

Aby założyd spółkę należy podpisad umowę spółki w formie aktu notarialnego, po czym zarejestrowad spółkę w Krajowym Rejestrze Sądowym (Co to jest Krajowy Rejestr Sądowy?).
Wniosek musi zostad złożony do sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę podmiotu, którego wpis dotyczy. Wniosek o wpisanie spółki komandytowej do rejestru składa się na urzędowym formularzu KRS-W1, który musi byd wypełniony poprawnie i czytelnie, zgodnie z umową spółki. Do wniosku należy także dołączyd formularze załączników:
– KRS-WC określający dane wspólników,
– KRS-WM klasyfikujący przedmiot działalności spółki, oraz
– KRS-WK wskazujący wspólników uprawnionych do reprezentowania spółki.
Opłata sądowa za wpis do rejestru wynosi 500 zł.

Spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Przy założeniu spółki brak jest określonego prawem minimalnego kapitału zakładowego.

Podatki
W zależności od tego, kto jest wspólnikiem, działalnośd spółki podlega opodatkowaniu PIT(podatek dochodowy od osób fizycznych) lub CIT (podatek dochodowy od osób prawnych).

Zobowiązania przedsiębiorców
Za zobowiązania spółki wobec wierzycieli odpowiada w sposób nieograniczony co najmniej jeden wspólnik, a odpowiedzialnośd co najmniej drugiego wspólnika jest ograniczona. Oznacza to, że w spółce komandytowej niektórzy wspólnicy (tak zwani komandytariusze) są gotowi zainwestowad swoje pieniądze w spółkę i mają swój udział w jej zyskach, ale nie godzą się na odpowiadanie własnym majątkiem za zobowiązania spółki (nie godzą się na ryzyko większe, niż wniesiona przez nich suma pieniędzy, tzw. kwota komandytowa). Pozostali wspólnicy (tak zwani komplementariusze) gotowi są prowadzid i reprezentowad przedsiębiorstwo oraz ponosid za nie pełną odpowiedzialnośd, jak również pokrywad ewentualne straty firmy ze swojego majątku.

Kategorie cudzoziemców, którzy mogą założyd spółkę komandytowa
Każdy cudzoziemiec może założyd spółkę komandytową w Polsce.

Uwaga: umowy międzynarodowe pomiędzy poszczególnymi paostwami a Polską mogą wprowadzad dodatkowe ograniczenia lub uprawnienia. W związku z tym, należy upewnid się, czy w stosunku do danego paostwa nie obowiązuje umowa międzynarodowa. Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadzi internetową bazę traktatową, w której można taką informację sprawdzid.
Cudzoziemiec, przebywający w Polsce bez dokumentów uprawniających go do takiego pobytu nie może zakładad i prowadzid działalności gospodarczej.

SPÓŁKA KOMANDYTOWO-AKCYJNA
Spółka komandytowo-akcyjna jest przeznaczona do prowadzenia przedsiębiorstwa pod własną firmę (oznacza to, że nazwa spółki komandytowo-akcyjnej powinna zawierad nazwisko lub firmę *nazwę+ jednego lub kilku wspólników oraz dodatkowe oznaczenie “spółka komandytowa-akcyjna”). Spółki komandytowo- akcyjne to z reguły firmy duże, np. duże firmy rodzinne.

Spółka nie ma osobowości prawnej – może ona we własnym imieniu nabywad prawa, w tym własnośd nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągad zobowiązania, pozywad i byd pozywaną

Kto może założyd spółkę komandytowo-akcyjną?
Założyd spółkę komandytowo-akcyjną mogą minimalnie 2 osoby fizyczne, prawne lub jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolnośd prawną (np. spółki cywilne)
Procedura założenia spółki komandytowo-akcyjnej

Aby założyd spółkę komandytowo-akcyjną należy podpisad statut, który musi mied formę aktu notarialnego, po czym spółkę należy zarejestrowad w Krajowym Rejestrze Sądowym
Wniosek musi zostad złożony do sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę podmiotu, którego wpis dotyczy.
Wniosek o wpisanie spółki jawnej do rejestru składa się na urzędowym formularzu KRS-W2, który musi byd wypełniony poprawnie i czytelnie, zgodnie z umową spółki. Do wniosku należy także dołączyd formularze załączników:
– KRS-WB określający dane wspólników,
– KRS-WM klasyfikujący przedmiot działalności spółki, oraz
– KRS-WK wskazujący wspólników uprawnionych do reprezentowania spółki.
Opłata sądowa za wpis do rejestru wynosi 500 PLN.

Spółka komandytowo-akcyjna powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Jest wymagany minimalny kapitał zakładowy, który wynosi 50 000 PLN.

Podatki
W zależności od tego, kto jest wspólnikiem, działalnośd spółki podlega opodatkowaniu PIT(podatek dochodowy od osób fizycznych) lub CIT (podatek dochodowy od osób prawnych)
Zobowiązania przedsiębiorców

Za zobowiązania spółki wobec wierzycieli co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczeo (taki wspólnik nazywa się komplementariuszem), a co najmniej drugi wspólnik jest akcjonariuszem. Akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki.

Kategorie cudzoziemców, którzy mogą założyd spółkę komandytowo-akcyjną
Każdy cudzoziemiec może założyd spółkę komandytowo-akcyjną w Polsce.

Uwaga: umowy międzynarodowe pomiędzy poszczególnymi paostwami a Polską mogą wprowadzad dodatkowe ograniczenia lub uprawnienia. W związku z tym, należy upewnid się, czy w stosunku do danego paostwa nie obowiązuje umowa międzynarodowa. Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadzi internetową bazę traktatową, w której można taką informację sprawdzid.
Cudzoziemiec, przebywający w Polsce bez dokumentów uprawniających go do pobytu nie może zakładad i prowadzid działalności gospodarczej.

SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może byd założona w każdym celu prawnie dopuszczalnym. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest osobą prawną

Kto może założyd spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością?
Założyd spółkę może jedna lub więcej osób fizycznych, prawnych lub jednostek organizacyjnych nie
posiadających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolnośd prawną (na przykład, spółki cywilne)
Procedura założenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Aby założyd spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością należy:
•sporządzid umowę spółki w formie aktu notarialnego (przed notariuszem w Polsce),
•wpłacid cały kapitał zakładowy przed jej rejestracją (minimalny kapitał zakładowy stanowi 5 000 PLN; wnoszenie wkładów pieniężnych odbywa się przez wpłatę na rachunek bankowy spółki),
•powoład organy spółki (np. dyrektora, prezesa),
•zarejestrowad spółkę w Krajowym Rejestrze Sądowym (co to jest KRS?).
Wniosek składa się na urzędowym formularzu KRS-W3, a wraz z nim formularze załączników: •KRS-WE – dotyczący wspólników spółki,
•KRS-WM – z danymi o przedmiocie działalności spółki, oraz
•KRS-WK – o osobach uprawnionych do reprezentowania podmiotu.
Z chwilą rejestracji w rejestrze przedsiębiorców spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nabywa osobowośd prawną.

Podatki
Spółka jest opodatkowana podatkiem CIT (podatek dochodowy dla osób prawnych)
Zobowiązania przedsiębiorców
Spółka odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem bez ograniczeo. Wspólnicy nie są odpowiedzialni za zobowiązania spółki, ponoszą ryzyko do wysokości wkładów wniesionych do spółki.
Kategorie cudzoziemców, którzy mogą założyd spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością

Każdy cudzoziemiec może założyd spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Polsce.

Uwaga: umowy międzynarodowe pomiędzy poszczególnymi paostwami a Polską mogą wprowadzad dodatkowe ograniczenia lub uprawnienia. W związku z tym, należy upewnid się czy w stosunku do danego paostwa nie obowiązuje umowa międzynarodowa. Ministerstwo Spraw Zagranicznych
prowadzi internetową bazę traktatową, w której można taką informację sprawdzid.
Cudzoziemiec, przebywający w Polsce nielegalnie nie może zakładad i prowadzid działalności gospodarczej.

SPÓŁKA AKCYJNA
Spółka akcyjna jest przeznaczona dla prowadzenia dużych i średnich przedsiębiorstw. Spółka akcyjna jest osobą prawną

Kto może założyd spółkę akcyjną?
Spółka akcyjna może zostad założona przez jedną lub więcej osób Spółka akcyjna nie może byd założona przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
Procedura założenia spółki akcyjnej

Aby założyd spółkę akcyjną należy:
– sporządzid statut spółki;
– wnieśd kapitał zakładowy przed rejestracją spółki (kapitał zakładowy wnosi się na konto bankowe spółki); •powoład organy spółki (np. dyrektora, prezesa);
– dokonad wpisu do KRS
– Wniosek rejestrowy składa się na urzędowym formularzu KRS-W4, a wraz z nim formularze załączników: •KRS-WM – z danymi o przedmiocie działalności spółki,
– KRS-WK – o osobach uprawnionych do reprezentowania podmiotu, oraz
– zgłoszenia spółki w urzędzie statystycznym w celu otrzymania numeru identyfikacyjnego REGON (zgłosid spółkę do Urzędu Statystycznego należy niezależnie od rejestracji spółki w KRS).
Przy założeniu spółki jest wymagany minimalny kapitał zakładowy, który wynosi 100 000 PLN.

Podatki
Spółka jest opodatkowana podatkiem CIT (podatek dochodowy od osób prawnych).

Odpowiedzialnośd przedsiębiorców
Spółka odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem bez ograniczeo. Akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki, ponoszą ryzyko do wysokości objętych akcji spółki. Co oznacza, że akcjonariusze nie odpowiadają własnym majątkiem za zobowiązania spółki. Ich odpowiedzialnośd ograniczona jest tylko do wysokości wniesionego do spółki kapitału.

Kategorie cudzoziemców, którzy mogą założyd spółkę akcyjną
Każdy cudzoziemiec może założyd spółkę akcyjną w Polsce.

Uwaga: umowy międzynarodowe pomiędzy poszczególnymi paostwami a Polską mogą wprowadzad dodatkowe ograniczenia lub uprawnienia. W związku z tym, należy upewnid się czy w stosunku do danego paostwa nie obowiązuje umowa międzynarodowa. Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadzi internetową bazę traktatową, w której można taką informację sprawdzid.

Cudzoziemiec, przebywający w Polsce bez dokumentów uprawniających go do pobytu nie może zakładad i prowadzid działalności gospodarczej.

CO TO JEST OSOBA FIZYCZNA, OSOBA PRAWNA I JEDNOSTKA ORGANIZACYJNA NIE BĘDĄCA OSOBĄ PRAWNA, WYKONUJĄCA WE WŁASNYM IMIENIU DZIAŁALNOŚD GOSPODARCZĄ?
Osoba fizyczna wykonująca działalnośd gospodarczą to najprostsza organizacyjnie forma prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby fizyczne w Polsce (osoba fizyczna jest prawnym określeniem człowieka od chwili urodzenia do chwili śmierci).

Z tej formy działalności gospodarczej nie mogą korzystad osoby prawne.
Osoby prawne wykonujące działalnośd gospodarczą to jednostki organizacyjne, którym ustawodawstwo przyznaje osobowośd prawną. Do takich podmiotów zalicza się: spółki kapitałowe prawa handlowego, stowarzyszenia, fundacje, spółdzielnie, w tym spółdzielnie mieszkaniowe.
Jednostki organizacyjne nie będące osobą prawną, wykonujące działalnośd gospodarczą to jednostki, którym prawo przyznaje zdolnośd prawną (ale nie przyznaje osobowości prawnej). Oznacza to, że mogą one w pełnym zakresie uczestniczyd w obrocie gospodarczym i byd podmiotami stosunków prawnych. Do tego rodzaju podmiotów zalicza się: wspólnoty mieszkaniowe, spółki akcyjne w organizacji, spółki osobowe prawa handlowego.

Główna różnica między osobą prawną a jednostką organizacyjną nie będącą osobą prawną polega na tym, że jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną nie działa poprzez swoje organy (np. dyrektor, rada pracownicza, prezes), jak ma to miejsce w przypadku osoby prawnej, lecz poprzez osoby, które ją tworzą. Oznacza to, iż odpowiedzialnośd za zobowiązania w przypadku jednostki organizacyjnej nie będącej osobą prawną ponosi nie sam podmiot, jak to jest w przypadku osoby prawnej, a (na przykład) wspólnicy spółki.

CO TO JEST KRAJOWY REJESTR SĄDOWY (KRS)
KRS jest scentralizowaną bazą danych składającą się z trzech osobnych rejestrów:
– rejestru przedsiębiorców;
– rejestru stowarzyszeo, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej;
– rejestru dłużników niewypłacalnych.
Zadaniem KRS jest udostępnienie informacji o statusie prawnym zarejestrowanego podmiotu (np. spółki), najważniejszych elementach jego sytuacji finansowej oraz jego reprezentacji.

Każdy ma prawo zapoznad się z danymi wpisanymi do rejestru. KRS można sprawdzid pod adresem:
http://bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/okrajowy-rejestr-sadowy/
W celu zdobycia odpisu z KRS dla celów złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt należy:
– zwrócid się do Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych, pod adresem: ul. Czerniakowska 100, 00-454 Warszawa;
– wypełnid wniosek; we wniosku należy podad numer KRS;
– zapłacid 30 złotych (w kasie na miejscu).
Centralna Informacja KRS tel.: (22) 3976515, (22) 3976 517.
Odpis KRS wydaje się na miejscu.
O aktualny odpis z KRS można również poprosid swojego pracodawcę.

Działalność regulowana

Oprócz rejestracji działalności regulowanej w Ewidencji Działalności Gospodarczej (CEIDG) lub w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), wymagany jest także wpis do rejestru regulowanej działalności gospodarczej. Wpisu do rejestru działalności regulowanej nie należy mylid z zarejestrowaniem działalności, albowiem są to odrębne ewidencje. Nie ma jednego organu rejestrowego działalności regulowanej – w zależności od rodzaju tej działalności organem rejestrowym będzie odpowiedni organ odpowiedzialny za rejestr działalności w konkretnej sferze. Na przykład, w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich organem rejestrowym będzie minister rolnictwa, a organem rejestrowym dla działalności telekomunikacyjnej będzie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

Procedura złożenia wniosku o wpis do działalności regulowanej będzie też zależała od tego, w której instytucji dokonuje się rejestracji.
Alfabetyczny spis działalności regulowanej, informację o procedurze, organie rejestrowym i opłacie za rejestrację takiej działalności można znaleźd na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki (w języku polskim). Na stronie można również znaleźd wniosek o wpis do działalności regulowanej, który jednak nie jest wnioskiem standardowym i różni się w zależności od rodzaju działalności.

Przedsiębiorca uzyskuje wpis do rejestru działalności regulowanej po złożeniu wniosku, wraz z którym powinien złożyd oświadczenie potwierdzające spełnianie szczególnych warunków wymaganych do jej prowadzenia.

Zawieszenie działalności gospodarczej

Zawieszenie działalności gospodarczej oznacza czasową przerwę w funkcjonowaniu firmy. Zawiesid działalnośd gospodarczą można z dowolnego powodu – przyczyną mogą byd problemy finansowe czy prywatne plany przedsiębiorcy.
Firmy, które są wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), składają wnioski o zawieszenie działalności gospodarczej w sądzie rejestrowym.

W przypadku firmy zarejestrowanej w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej (CEIDG) wniosek o zawieszenie działalności gospodarczej można złożyd on-line na stronie CEIDG. Formularz wniosku o wpis do CEIDG jest jednocześnie formularzem wniosku o zawieszenie oraz wznowienie działalności gospodarczej. Taki wniosek można również złożyd w urzędzie gminy – osobiście lub listem poleconym.

Uwaga: Zawiesid działalnośd gospodarczą może wyłącznie przedsiębiorca nie zatrudniający pracowników. Przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników należy rozumied przedsiębiorcę, który nie nawiązał stosunku pracy z pracownikami w rozumieniu kodeksu pracy. Nie dotyczy to więc firm, które nawiązują współpracę na podstawie umowy o dzieło czy umowę zlecenia. Zawieszający działalnośd nie przestają byd przedsiębiorcami.

W okresie zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorca:
1. ma prawo wykonywad wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów;
2. ma prawo przyjmowad należności lub obowiązek regulowad zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej;
3. ma prawo zbywad (sprzedad, oddad) własne środki trwałe i wyposażenie;
4. ma prawo lub obowiązek uczestniczyd w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przed zawieszeniem działalności; 5.ma obowiązek dopełniad wszelkich obowiązków nakazanych przepisami prawa;
6. ma prawo osiągad przychody finansowe, także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem prowadzenia działalności gospodarczej;
7. może zostad poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalnośd gospodarczą.

W czasie zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorca nie musi płacid zaliczek na podatek dochodowy, ani składad deklaracji VAT. Nie musi także opłacad składek na ubezpieczenie zdrowotne, a pozostałe składki (rentowe i emerytalne) są w tym okresie dobrowolne. Mimo zawieszenia działalności gospodarczej, przedsiębiorca musi jednak płacid podatek od nieruchomości posiadanej w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Uwaga: Przedsiębiorca może zawiesid wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Jeżeli przedsiębiorca nie wznowi działalności przed upływem okresu 24 miesięcy, wpis zostanie wykreślony z rejestru. Zarówno data rozpoczęcia zawieszenia, jak i wznowienia działalności gospodarczej nie może byd wcześniejsza niż dzieo złożenia wniosku.

Wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy. Jeżeli firma była zarejestrowana w KRS – przedsiębiorca składa wniosek do sądu rejonowego osobiście, pocztą, lub drogą elektroniczną na stronie internetowej elektronicznego dostępu do KRS.
Wznowienie działalności gospodarczej w CEIDG może odbyd się w dwojaki sposób:
– wniosek o wznowienie działalności gospodarczej można złożyd drogą elektroniczną poprzez wypełnienie odpowiedniego formularza na stronie CEIDG;
– wniosek można również złożyd w dowolnie wybranym urzędzie gminy, gdzie złożony formularz zostanie przesłany do CEIDG.

Zakończenie działalności gospodarczej

Przed zamknięciem działalności gospodarczej podatnicy podatku dochodowego powinni wykonad spis z natury, zwany potocznie remanentem. Jest to spis wszystkich składników majątkowych i źródeł ich pochodzenia na określony dzieo. W spisie wyodrębnione muszą byd wszystkie towary, materiały, wyroby gotowe, braki i inne rzeczowe składniki majątku firmy powiązane z prowadzaną działalnością gospodarczą. Data sporządzenia spisu z natury powinna byd dokładnie taka sama, jak dzieo zakooczenia działalności, czyli złożenia wniosku o zamknięcie działalności gospodarczej (o sposobie złożenia wniosku można przeczytad tutaj). Po przygotowaniu spisu z natury można rozpocząd właściwą likwidację działalności.

Jeśli przedsiębiorca przestaje byd płatnikiem VAT, musi złożyd do właściwego urzędu skarbowego zgłoszenie VAT-Z. Wypełniony formularz VAT-Z powinien byd dostarczony do urzędu skarbowego (osobiście, listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, lub poprzez system e-deklaracje).

Wykreślenie wpisu z KRS
Aby zamknąd działalnośd gospodarczą przedsiębiorstwa zarejestrowanego w KRS, należy złożyd
wniosek KRS-X2 o wykreślenie podmiotu z KRS. Opłata za wykreślenie wpisu z KRS wynosi 300 zł. Pisemny wniosek składa się do sądu rejonowego (sądu gospodarczego) właściwego ze względu na siedzibę podmiotu, którego wpis dotyczy. Wniosek można złożyd w biurze podawczym właściwego sądu lub nadad list polecony w urzędzie pocztowym na adres sądu. Po wykreśleniu spółki z rejestru przedsiębiorców należy zawiadomid właściwy ze względu na miejsce zarejestrowania firmy urząd skarbowy o jej rozwiązaniu, przekazując odpis sprawozdania likwidacyjnego.
Do urzędu skarbowego trzeba także złożyd zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2 oraz, w przypadku, jeżeli spółka była podatnikiem VAT, także formularz VAT-Z. Do GUS należy również złożyd wniosek o skreślenie spółki z rejestru REGON, w terminie 14 dni od daty wykreślenia działalności z KRS. Spółkę należy także wyrejestrowad z ZUS (składając formularz ZUS ZWPA). Należy również powiadomid bank i zlikwidowad konto firmy.
Decyzja o wykreśleniu przedsiębiorcy z KRS jest wydawana niezwłocznie. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego trwa miesiąc, a w sprawach szczególnie skomplikowanych – dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania.
Opłata skarbowa za wykreślenie wpisu z KRS wynosi 300 zł.

Wykreślenie wpisu z CEIDG
Aby wykreślid przedsiębiorstwo z CEIDG należy wypełnid i złożyd w wydziale ewidencji działalności gospodarczej urzędu gminy lub miasta wniosek. Wniosek również można złożyd przez Internet lub wysład listem poleconym. Złożenie wniosku nie podlega opłacie. Informacja o zakooczeniu działalności jest wysłana do urzędu skarbowego, Zakładu Ubezpieczeo Społecznych i Urzędu Statystycznego (nie trzeba zatem osobno powiadamiad wymienionych urzędów o zamknięciu działalności gospodarczej).

Decyzja o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej powinna byd wydana w ciągu 14 dni od momentu złożenia wniosku. Odebrad decyzję o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej może osobiście wnioskodawca lub upoważniona przez niego osoba po okazaniu swojego dowodu osobistego (sporządzenie pełnomocnictwa nie wymaga formy aktu notarialnego) . Decyzję można także otrzymad pocztą.

Legalizacja pobytu w Polsce cudzoziemców w związku z wykonywaniem działalności gospodarczej

Wiza
Cudzoziemiec, który prowadzi w Polsce działalnośd gospodarczą, może ubiegad się o wizę do Polski na podstawie prowadzenia działalności gospodarczej. Oprócz podstawowego zestawu dokumentów niezbędnego do uzyskania wizy, w konsulacie RP należy złożyd dokumenty, potwierdzające prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce, na przykład, wpis do KRS, potwierdzoną notarialnie umowę spółki, zaświadczenie z urzędu skarbowego o nie zaleganiu z podatkami.
Uwaga: wiza do Polski nie może byd wydana w związku z zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej, chyba że cudzoziemiec udowodni swój zamiar i uzasadni koniecznośd wyjazdu do Polski. W takim wypadku, to konsul będzie decydował, czy przedstawione dowody są wystarczające, aby wydad wizę.

Warto wiedzied: w przypadku spółki, którą należy zarejestrowad w CEIDG, wniosek o rejestrację można złożyd przez Internet – czyli rejestracja nie wymaga fizycznej obecności osoby w Polsce. Jeżeli cudzoziemiec przebywa za granicą i zamierza prowadzid działalnośd gospodarczą w Polsce, ale nie posiada jeszcze podstawy pobytu w Polsce (wizy, zezwolenia na pobyt), może on założyd firmę przez Internet i po otrzymaniu wpisu do CEIDG złożyd wniosek do konsulatu polskiego w swoim kraju pochodzenia o wydanie wizy na podstawie prowadzenia działalności gospodarczej. Warto pamiętad, iż taka osoba może prowadzid działalnośd gospodarczą tylko w formie 4 spółek: spółki komandytowej, komandytowo-akcyjnej, akcyjnej ispółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Aby prowadzid działalnośd gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy (czyli móc prowadzid inne formy działalności gospodarczej niż wymienione powyżej cztery rodzaje spółek), cudzoziemiec musi posiadad odpowiednią podstawę pobytu w Polsce.

Uwaga: Warto pamiętad, że zestaw dokumentów niezbędnych do złożenia wniosku o wizę może różnid się w zależnośd od urzędu konsularnego. Dlatego przed złożeniem wniosku o wizę zalecany jest kontakt z właściwym urzędem konsularnym w celu uzyskania pełnej informacji, co do dokumentów uzupełniających, niezbędnych do uzyskania wizy.
Zezwolenie na pobyt czasowy
Cudzoziemiec przebywający w Polsce i prowadzący działalnośd gospodarczą może ubiegad się o zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce.

Uwaga: Cudzoziemcy, ubiegający się o zezwolenie na pobyt czasowy mogą zakładad i prowadzid działalnośd gospodarczą tylko w formie spółki komandytowej, komandytowo-akcyjnej, akcyjnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Więcej informacji o dokumentach, które należy złożyd w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej jest dostępnych tutaj

Uwaga: Cudzoziemiec, wykonujący lub zamierzający wykonywad pracę w utworzonej przez siebie spółce musi wykazad, że działalnośd tej spółki jest lub będzie korzystna dla gospodarki polskiej (czyli na przykład przyczynia się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy) i przedstawid potwierdzające to dokumenty. W praktyce istotnym kryterium potwierdzającym ten fakt jest udokumentowane zatrudnianie przez cudzoziemca w swojej spółce przynajmniej dwóch obywateli polskich.

ZEZWOLENIE NA POBYT CZASOWY W CELU WYKONYWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
Jeżeli celem pobytu cudzoziemca w Polsce jest prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce, to uzyska on zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli spełnia następujące warunki:
a) ma ubezpieczenie zdrowotne
b) ma źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu
c) zgodę właściwego organu na zajmowanie określonego stanowiska lub wykonywanie zawodu, gdy obowiązek jej uzyskania wynika z przepisów prawa;
d) ma zapewnione miejsce zamieszkania w Polsce

Dodatkowo spółka, którą cudzoziemiec prowadzi powinna spełnid poniższe wymogi:
– w roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej osiągnąd dochód nie niższy niż 12-krotnośd przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w województwie, w którym spółka ma siedzibę lub cudzoziemiec ma miejsce zamieszkania, w trzecim kwartale roku poprzedzającego złożenie wniosku, ogłaszanego przez Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) lub zatrudnid na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej przez okres 1 roku poprzedzającego złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt co najmniej 2 obywateli polskich lub cudzoziemców, posiadających prawo do podjęcia pracy w Polsce bez zezwolenia na pracę, lub też
– wykazad, że posiada środki i warunki pozwalające na spełnienie w przyszłości kryteriów określonych w poprzednim punkcie, lub prowadzi działania pozwalające na spełnienie w przyszłości tych kryteriów poprzez realizację działao przyczyniających się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzenia korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy.
e) przedstawi następujące dokumenty:
– rozliczenie podatkowe np. PIT składany do urzędu skarbowego; •zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach;
– zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach spółki;
– umowę spółki;(jeśli w takiej formie prowadzona jest działalnośd gospodarcza); •bilans spółki wraz z aktualnym rachunkiem zysków i strat;
– ankietę dotycząca prowadzonej działalności gospodarczej;
– dokumenty potwierdzające osiągnięcie w roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku dochodu nie niższego niż dwunastokrotnośd przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w trzecim kwartale roku poprzedzającego złożenie wniosku, np. CIT 8 spółki za poprzedni rok wraz z dowodem nadania do urzędu skarbowego, dokumenty księgowe potwierdzające aktualny wynik finansowy spółki

lub
– dokumenty potwierdzające zatrudnienie na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy najkrócej przez okres roku poprzedzającego złożenie wniosku co najmniej dwóch pracowników będących obywatelami polskimi lub cudzoziemcami, którzy – z pewnymi wyjątkami – nie potrzebują zezwolenia na pracę w Polsce, np. lista płac pracowników spółki wraz z deklaracjami ZUS zbiorczą i imiennymi za ostatni miesiąc, umowy o pracę;

albo
– dokumenty potwierdzające posiadanie środków pozwalających na spełnienie w przyszłości warunków określonych wyżej lub dokumenty potwierdzające prowadzenie działao pozwalających na spełnienie w przyszłości tych warunków, w szczególności przyczyniających się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzenia korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy.

Kontrola legalności działalności gospodarczej

Straż Graniczna może przeprowadzad kontrolę legalności prowadzonej w Polsce przez cudzoziemców działalności gospodarczej.

Kontrolowany przedsiębiorca na żądanie funkcjonariuszy SG musi przedstawid dokumenty dotyczące legalności prowadzonej działalności gospodarczej w terminie nie dłuższym niż 7 dni. Takimi dokumentami może byd, na przykład, wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub wpis do KRS, wpis do rejestru działalności regulowanej lub wymagana koncesja albo zezwolenie.

Uwaga: Cudzoziemiec, który wykonuje działalnośd gospodarczą bez wymaganego zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej podlega karze ograniczenia wolności lub grzywny.

W stosunku do cudzoziemca, który podjął działalnośd gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie w Polsce, może zostad wydane zobowiązanie do powrotu Dane takiego cudzoziemca zostaną również wpisane do Systemu Informacji Schengen oraz do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Schengen jest niepożądany

Straż Graniczna zawiadamia również o podejrzeniu naruszenia przepisów prawa właściwe organy, w szczególności:
– Zakład Ubezpieczeo Społecznych- w przypadku naruszenia przepisów w zakresie ubezpieczeo społecznych oraz składek na Fundusz Pracy,
– Paostwową Inspekcję Pracy – w przypadku naruszenia przepisów prawa pracy,
– urząd kontroli skarbowej – w przypadku naruszenia przepisów prawa podatkowego, •Służbę Celną – w przypadku naruszenia przepisów prawa celnego,
– Policję lub Prokuraturę – w przypadku podejrzenia popełnienia czynu zabronionego.

W przypadku kontroli prowadzenia działalności gospodarczej, funkcjonariusze SG kontrolują również dokument podróży wraz z dokumentem uprawniającym do pobytu na terytorium Polski cudzoziemca prowadzącego działalnośd gospodarczą.
Jeżeli podczas kontroli zachodzi koniecznośd skorzystania z pomocy tłumacza, funkcjonariusze zapewniają jego udział.

Podstawa prawna
1. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, Dz.U. 2004 Nr 173 poz. 1807.
2. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 lutego 2009 r. w sprawie przeprowadzenia przez funkcjonariuszy Straży Granicznej kontroli legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców oraz powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi, Dz.U. 2009 Nr 36 poz. 284.

Strony internetowe:
1. https://prod.ceidg.gov.pl
2. http://zielonalinia.gov.pl
3. http://www.paiz.gov.pl

UWAGA: Niniejsza strona ma charakter jedynie informacyjny i ze względu na złożony charakter procedury podejmowania działalności gospodarczej, przed założeniem działalności gospodarczej zalecane jest skorzystanie z usług wyspecjalizowanych w tym zakresie instytucji (np. kancelarii prawnych).

© truly.work 2019

designed at Devrry J&G Marczak

Kontakt

designed at Devrry J&G Marczak

© truly.work 2019